Unsplash

Exclusief voor abonnees

De kracht van kou: cryotherapie tegen spierklachten,
chronische pijn of huidproblemen

Een coldpack op een verzwikte enkel, een koel masker om wallen tegen te gaan … Koude wordt al eeuwenlang gebruikt om pijn en andere klachten te verlichten. Ook als therapeutisch middel zitten koudebehandelingen in de lift. Cryotherapie belooft tal van gezondheidsproblemen aan te pakken, van stramme spieren tot chronische ziekten.

Je lichaam blootstellen aan een temperatuur die ver beneden het vriespunt ligt: klinkt net als een barbaarse foltertechniek. Toch vinden steeds meer mensen de weg naar cryotherapie en kiezen ze voor een koudeschok om hun gezondheid te boosten. “Cryotherapie bestaat in twee vormen”, zegt Lorraine Op de Kamp, kinesitherapeute bij Bellaret. “In een cryosauna wordt het hele lichaam aan koude lucht van -110 °C blootgesteld. Gehuld in zwemkledij, handschoenen en een beschermend gezichtsmasker stappen patiënten de koude cabine in voor een sessie van maximaal drie minuten. Die therapie heeft heel wat voordelen, maar is niet voor iedereen geschikt. De extreme koude doet namelijk het hartritme versnellen en de bloeddruk stijgen. Voor mensen met hart- en vaatproblemen raden we de behandeling af, net zoals bij zwangerschap, diabetes of ziekte.” Naast de koudecabine bestaat er nog een andere vorm van cryotherapie. “Met de Cryoflex laten we de koude heel gericht op het lichaam inwerken. Met dat toestel kunnen we zelfs nog een lagere temperatuur bereiken, tot -185 °C. Alleen de te behandelen zone wordt aan de koude lucht blootgesteld, waardoor de therapie voor iedereen geschikt is. Een sessie duurt 5 tot 20 minuten, afhankelijk van de klachten van de patiënt.”

Koude voor sporters

Dat koude heelt, weten topsporters al langer. Een met ijsblokjes gevuld ijsbad of een minutenlange ijskoude douche zijn bekende beproevingen om het spierherstel te bevorderen. Of het ook aangenaam is, betwijfelen we ten zeerste. Cryotherapie kan dan een interessant alternatief bieden. In eigen land toonde hockeytrots Arthur Van Doren zich al een fan van de koudetherapie. Buiten de landsgrenzen zweert ook Cristiano Ronaldo erbij. “De
extreme koude stimuleert de afbraak van opgestapelde afvalstoffen en melkzuur, waardoor sporters sneller
recupereren”, zegt de kinesitherapeute. “De doorbloeding in de spieren krijgt een boost, wat het spierherstel bevordert.” Ook als het misgaat, kan de koudetherapie een meerwaarde betekenen. “Denk bijvoorbeeld aan acute trauma’s zoals een spierscheur, verstuikt gewricht of gescheurd ligament die vaak met zwelling gepaard gaan … Cryotherapie doet de bloedvaten samentrekken, waardoor de zwelling afneemt en het biologische herstel versnelt. De eerste 24 uur na het trauma laten we het letsel ongemoeid, maar daarna kunnen we met koudetherapie mooie resultaten bereiken en patiënten sneller weer op de been helpen. Bij acute letsels is warmte geen goed idee. Alleen bij zware pijnklachten combineer ik cryotherapie soms met warmte. Door koude en warmte af te wisselen, krijgt de doorbloeding een extra boost en worden afvalstoffen beter afgevoerd, waardoor de pijn sneller wegebt.”

Chronische pijnen verlichten

Heel wat chronisch zieke patiënten krijgen te horen dat ze met hun ziekte moeten leren leven. Een boodschap die als een ijskoude douche voelt. Volgens de kinesitherapeute kan cryotherapie ook voor hen nieuwe hoop brengen. “Bij gezondheidsproblemen zoals reuma, chronische darmontstekingen en auto-immuunziekten liggen chronische ontstekingen aan de basis. Cryotherapie zorgt dan voor een dubbel effect. Enerzijds stimuleert de koude het hormonale stelsel, waardoor het immuunsysteem versterkt en pijnklachten afnemen. Anderzijds wordt het brein door de koude afgeleid van pijnprikkels en ervaren patiënten zo opnieuw minder pijnklachten.” Zoals bij elke ‘alternatieve’ therapie kent ook cryotherapie hevige voor- en tegenstanders. “We wachten op wetenschappelijk onderzoek dat bevestigt wat we dagelijks in onze praktijk zien. Voor de ziekte van Bechterew, een chronische reumatische ontstekingsziekte, bestaat momenteel al een hoopgevende studie. Zelfs patiënten staan in het begin vaak wat sceptisch tegenover cryotherapie. Een koudebehandeling strookt namelijk niet met het eeuwenoude advies dat je reumaklachten het best met warmte kan verlichten. Maar zodra ze het effect van cryotherapie zelf ervaren, zijn de meesten opgelucht.”

Mooiere huid

Dat koude ook huidproblemen kan aanpakken, hoeft niet te verrassen. Al decennialang worden wratjes met behulp van extreme vriestemperatuur verwijderd. Ook bij esthetische problemen zoals acne, rosacea, psoriasis of littekens blijkt koudetherapie helend te werken. En voor je het ergste begint te vrezen: de behandeling is pijnloos. “Heel wat huidproblemen worden door onderliggende ontstekingen veroorzaakt. Die pakken we aan met cryotherapie. Al na een twaalftal sessies verbeteren de huidklachten. Zelfs littekens genezen sneller en mooier, zowel postoperatieve littekens als oudere, starre letsels.” Je hoeft trouwens niet per se met specifieke huidklachten te kampen om de voordelen van cryotherapie mee te pikken. De koudeschok zou ook de collageenweefsels in je lichaam verstevigen én je beter beschermen tegen vrije radicalen uit vervuilde lucht, voeding of tabak – dé verouderingsstof bij uitstek. Niet verwonderlijk dat ook topmodellen zoals Kate Moss al lang de weg naar cryotherapie gevonden hebben.

Frisser hoofd

Een koude douche na een te korte nacht, fris water over je polsen laten lopen bij een dipje … Wellicht heb je zelf al het verkwikkende effect van koude ondervonden. Cryotherapie gaat nog een stapje verder. De kinesitherapeute: “De koude stimuleert niet alleen de doorbloeding, maar verhoogt ook de zuurstofstroom in het lichaam en de aanmaak van endorfine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Dat zorgt voor een energieboost. Daar heeft iedereen baat bij. We krijgen vaak patiënten met depressieve klachten over de vloer. Natuurlijk is de koudetherapie an sich niet voldoende, maar het brengt patiënten wél weer in beweging. Het maakt hen als het ware ‘wakkerder’ en stimuleert hen om actie te ondernemen.”

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.

Lees meer