4 Diëtiste Iris Daems.
Photo News Diëtiste Iris Daems.

Exclusief voor abonnees

Diëtiste legt populaire snacks langs de meetlat van de Nutriscore: “Sultana-koekjes gezond? Ze staan gelijk aan drie boterhammen of drie appels”

‘Snackification’, het eten van meerdere kleine snacks in de loop van de dag, is door het internationale marktstudiebureau Euromonitor uitgeroepen tot dé voedseltrend van 2019. Een tussendoortje om 10 uur en nog wat lekkers om 16 uur zijn ideaal om een hongertje te stillen, en houden ons metabolisme op gang. Tenminste, dat dénken we massaal. Hoe zit het echt? Diëtiste Iris Daems zocht de beste tussendoortjes uit aan de hand van de Nutriscore. 

 Supermarkten en winkels spelen volop in op de vraag naar snacks met een gigantisch gamma aan granenrepen, proteïnerepen, soep on-the-go, verrijkte yoghurts, smoothies, meeneemporties noten en apart verpakte koekjes.

“Uit cijfers van de Belgische nationale voedselconsumptiepeiling blijkt dat drie op de vier Belgen zich nog steeds houden aan drie tradi­tionele maaltijden per dag, al dan niet aangevuld met tussendoortjes. Zo’n vaart loopt het dus nog niet”, nuanceert diëtiste Iris Daems. “Ook in mijn praktijk merk ik dat de meeste mensen nog steeds een regelmatig eetpatroon hebben. Maar het klopt wél dat mensen jonger dan 35 jaar het moeilijker vinden om een regelmatig eetpatroon aan te houden: zij slaan makkelijk het ontbijt over, waardoor ze vaker naar snacks grijpen.”

Niet om de drie uur

Wie een regelmatig en gezond eetpatroon heeft, heeft echter geen tussendoortjes nodig, stelt Daems. “Het is een misverstand dat je om de drie uur iets zou moeten eten of tussendoortjes nodig hebt om je metabolisme op gang te houden. Een tussendoortje kan dienen als aanvulling op je maaltijd. Als je ’s ochtends bijvoorbeeld weinig honger had en enkel een kleine portie yoghurt met vers fruit hebt gegeten, kan een handvol noten als tussendoortje om 10 uur zeker. Maar door onze huidige zittende levensstijl eten we sowieso al meer dan genoeg met onze hoofdmaaltijden en verhogen die snacks alleen maar de calorie-inname. Veel mensen zijn zich ook niet bewust van wat ze allemaal snacken op een dag. Ik hoor vaak dat men tussendoor eet omdat men honger heeft. Maar is dat wel zo? Vaak is het meer uit zin, gewoonte, verveling, stress of sociale druk, denk maar aan traktaties bij verjaardagen.”

Die zin in een snack of energiedip is vaak een signaal van je lichaam dat het nood heeft aan mentale rust of water. Ik geef dan ook steeds het advies: drink eerst water vooraleer je begint te snacken

Diëtiste Iris Daems

“Ons lichaam kan écht wel een aantal uren zonder eten. Wat zeg ik: drie maanden zelfs! Die zin in een snack of de energiedip die je voelt, is vaak een signaal van het lichaam dat het nood heeft aan mentale rust of water. Ik geef dan ook steeds het advies: drink eerst water vooraleer je begint te snacken.” 

“En neem er de tijd voor! Ga vijf minuten wandelen of relax even zonder je smartphone in de hand. Vaak is dit al genoeg om je weer te kunnen focussen op je dagtaak. Regelmatig hoor ik dan excuses als ‘Daar heb ik geen tijd voor’, maar uiteindelijk heb je wel tijd om van alles in je mond te proppen en nog op je gsm te scrollen.”

Grote porties

Volgens Daems moeten we dus af van de stelregel van twee tussendoortjes per dag. “Zeker in de voormiddag hebben de meeste volwassen mensen er geen nodig. Wie een volwaardig ontbijt van 500 à 600 kcal heeft gegeten, komt daarmee toe tot aan de middag. De tijd tussen de lunch en het avondmaal is vaak langer, waardoor een tussendoortje dan al eens kan.” 

“Het grote probleem met tussendoortjes is doorgaans dat de porties die de industrie aanbiedt te groot zijn. Neem nu Sultana-koekjes: die zijn standaard per drie verpakt, maar qua calorieën vertegenwoor­digen ze drie boterhammen of drie appels. Da’s veel te veel voor de zittende mens. Idem voor voorverpakte porties noten. Vaak bevatten die 50 gram noten, terwijl de aanbevolen hoeveelheid een handvol is.”

Ongezond gezond

Een andere veelgemaakte fout is dénken dat je iets gezonds aan het eten bent. “Een goed voorbeeld is gedroogd fruit”, vindt Daems. “Het bevat veel meer suiker dan vers fruit én je eet er doorgaans meer van. Tien rozijnen zijn tien verse druiven, maar met tien rozijntjes stil je geen honger.”

Ook fruityoghurt uit een potje bevat een pak meer (geraffineerde) suikers dan volle yoghurt die je zelf zoet met vers fruit. “Of mensen drinken ‘Minute Soup’ uit een zakje in plaats van versgemaakte soep, of eten voorverpakte repen met boodschappen als ‘zonder toegevoegde suikers’ of ‘vegan & bio’. Blijf je ervan bewust dat het industrieel bewerkte kant-en-klare voedingsproducten zijn die vaak te veel suikers en te weinig nuttige voedingsstoffen bevatten.”

Ga je nog sporten ‘s avonds, dan kan een granenreep wel. Zit je aan je bureau, dan zijn een handvol noten en een stuk fruit betere keuzes

Diëtiste Iris Daems

Daems raadt telkens als je een tussendoortje wil nemen aan om na te denken over wat je al gegeten hebt en welke activiteiten je die dag nog zal doen. “Ga je nog intensief sporten ‘s avonds, dan kan een granenreep wel. Zit je nog enkele uren aan je bureau, dan zijn een handvol noten (20 à 25 gram) met een stuk fruit, zelfgemaakte soep, volle yoghurt met wat vers fruit, twee rijstwafels met hartig beleg of knabbelgroenten met een beetje hummus betere keuzes. Wie zegt na het eten van een gezond tussendoortje nog honger te hebben of wie gevoelig is voor suikerpieken, kan beter een eiwit- of vetrijke snack kiezen. Zo voorkom je een suikerpiek en geeft je lichaam de energie langzamer vrij.”

Wie dus denkt goed te doen met zelfgemaakte fruitsmoothies, is eraan voor de moeite. “Door fruit te mixen, maak je de vezels kapot en krijg je alleen maar suikers binnen. Die geven weliswaar meteen energie, maar daar blijft het ook bij. Granenrepen, gedroogd fruit en smoothies zijn enkel goed als je zware lichamelijke inspanningen voor de boeg hebt en die suikers nodig hebt om goed te presteren.”

De Nutri-Score

Nutri-Score is een voedselkeuzelogo voor levensmiddelen dat consumenten helpt om gezondere keuzes te maken. Het wordt weergegeven door een vijfkleurenschaal met vijf letters: van een groene A voor voedingsmiddelen die de voorkeur verdienen, tot een rode E voor voedingsmiddelen waarvan de consumptie beperkt moet worden.

A: de beste tussendoortjes

• Delhaize maïswafels bio
• Bosto rijsttoasts zonder zout
• Delhaize studentenhaver zonder rozijnen
• Sweet-Switch mueslireep abrikoos
• Danone Activia magere yoghurt natuur
• Alpro Soya Natuur

(lees verder onder de foto)

4 De ene mueslireep is de andere niet: de Sweet-Switch mueslireep abrikoos (links) wordt als best beoordeeld, terwijl de Special K graanreep een C-score krijgt.
rv De ene mueslireep is de andere niet: de Sweet-Switch mueslireep abrikoos (links) wordt als best beoordeeld, terwijl de Special K graanreep een C-score krijgt.

B: ook goed

• Nakd Cocoa Delight
• Nakd Berry Delight
• Quaker havermout graanrepen
• Danone Activia yoghurt natuur
• Alpro limoen en bloedappelsien
• Alpro Greek Style blauwe bes
• Danone Danio verse kaasspecialiteit met kers

C: voldoende

• Sultana Naturel Fruit
• Nakd Cashew Cookie
• Kellogg’s Special K graanrepen cacao kokosnoot cashewnoten
• Sultana Just Good cacaorepen sinaasappel
• Yes graanreep veenbes & pure chocolade
• Vondelmolen peperkoek fruit
• Delhaize Biscuits meergranen rozijnen
• Nestlé Clusters graanrepen amandelen & pompoenpitten
• Nestlé Fitness graanrepen chocolade
• Meli honingkoek
• Danone Activia yoghurt gesuikerd mango
• Nestlé La Laitiere yoghurt peer
• Danone Oikos yoghurt frambozen
• Knorr soep tomaat ribpasta

(lees verder onder de foto)

4 Magere yoghurt van Activia (links) is een gezond tussendoortje (A-score), de 100% natuurlijke yoghurt met peer van Nestlé La Laitiere krijgt slechts een C.
rv Magere yoghurt van Activia (links) is een gezond tussendoortje (A-score), de 100% natuurlijke yoghurt met peer van Nestlé La Laitiere krijgt slechts een C.

D: best niet te vaak

• Boni Selection muffins met chocolade
• Kellogg’s Extra multi-granenreep met chocolade en amandelen
• LU Cent Wafers
• BE-KIND reep pure chocolade met zeezout, zonder gluten
• Nats Vegan Square chocolade & karamel
• Delhaize vanillewafels
• Danone Oikos yoghurt stracciatella
• Royco soep tomaat

E: te vermijden

• Cent Wafers Everyday
• Snickers
• Mars
• KitKat
• Milka chocoladereep met hazelnoten
• Oreo
• Lotus speculoos pure chocolade
• LU Grany Biscuit melkchocolade
• Balisto Muesli-Mix 

(lees verder onder de foto)

4 Ook voor de klassieke Cent-wafers is er een gezondere keuze: Lu (links) krijgt een D-score. De wafers van Everyday worden als meest ongezond (E) beoordeeld.
rv Ook voor de klassieke Cent-wafers is er een gezondere keuze: Lu (links) krijgt een D-score. De wafers van Everyday worden als meest ongezond (E) beoordeeld.

Meer info: irisdaems.be

Lees ook binnen HLN+:

De ene diepvriespizza is de andere niet: app meldt direct hoe (on)gezond een product is

Heeft voeding écht een positief effect op depressies of adhd?

Diëtist neemt ‘gezonde’ ontbijtgewoontes onder de loep: “Donker brood is vaak gemaakt van witte bloem”

15 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Toon Schouteden

    50 Jaren geleden was fruit "gezond". Nu zit het vol pesticiden en andere chemische troep. In die tijd zat er in één banaan méér magnesium dan nu in 100 stuks! En appels, peren, sinaasappels, bieten e.d. bevatten óók suikers... Zolang je niet méér calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt, is er niets aan de hand.

  • Wintein Tom

    Een handvol noten om 10u??? Heeft ze het over hamsters toch????

Lees meer