2
Gettty Images/nina.be

Het is normaal dat je 's nachts wakker wordt en 5 andere wist-je-datjes over slaap

Vandaag is het de Internationale Dag van de Slaap. Goed om eventjes stil te staan bij het belang van een goede nachtrust. En daar horen uiteraard ook enkele interessante weetjes bij. Wij verzamelden er enkelen uit het praktische boek ‘Eerste hulp bij beter slapen’ van experts Aline Kruit en Irma Leijten.

Het is normaal dat je ‘s nachts wakker wordt

Wie ‘s nachts wakker wordt, denkt de volgende dag vaak dat die slecht geslapen heeft. Niets is minder waar. Volgens slaapexperts Kruit en Leijten is het doodnormaal dat je ‘s nachts verschillende keren wakker wordt. Heel wat mensen zijn er zich gewoon niet bewust van en geloven oprecht dat ze altijd de hele nacht doorslapen. Anderen draaien zich eens om of maken een blitzbezoek aan het toilet, en slapen direct weer in. En dan is er nog een restgroepje dat direct alert wordt als ze een oog opendoen, waardoor hun gedachtemolen in gang schiet.

Hoe je reageert, hangt af van verschillende factoren. Je persoonskenmerken, hoe gevoelig je bent voor prikkels, of je gebukt gaat onder stress, of je tot ‘s avonds laat gewerkt hebt of dat je een ruzie hebt gehad met je partner. 

Hoe ouder je bent, hoe vaker je ‘s nachts wakker wordt

“Vroeger werd ik ‘s nachts nooit wakker. Nu overkomt het me maar al te vaak.” Herken je dat gevoel? Dan moet je je geen zorgen maken, zeker niet als je een vijftigplusser bent. Als je ouder wordt, stijgt niet alleen het aantal momenten dat je ’s nachts wakker wordt, maar ook de intensiteit en tijdsduur ervan. Het is dus niet vreemd dat je vaker opmerkt dat je wakker bent dan voorheen. Dat betekent niet dat je een slaapprobleem hebt. Het hoort bij het ouder worden.

De kwaliteit van je slaap is minstens zo belangrijk als de hoeveelheid slaap. 

Als je in dromenland vertoeft, volg je telkens een gelijkaardig patroon. De eerste 15 à 20 minuten ben je aan het inslapen, waarna je wegzakt in een lichte slaap. Wat de functie is van deze slaap, is nog niet helemaal duidelijk. Veel belangrijker zijn de 2 volgende fases: de diepe slaap en remslaap. Dan herstellen cellen zich, wordt je immuunsysteem versterkt waardoor je minder vatbaar bent voor een verkoudheid of griep, en vinden emotionele verwerkingsprocessen plaats. 

Het is dus belangrijk dat je voldoende diepe slaap en remslaap hebt. Daar zal je de volgende dag ook de voordelen van plukken: je bent creatiever, kunt je goed concentreren en ook je humeur knapt ervan op.

Neen, je hebt écht niet elk uur van de nacht op de klok gezien

Je hebt het idee dat je geen oog hebt dichtgedaan. De nacht lijkt een eeuwigheid te duren. De tijd kruipt. En jij ligt daar maar, wakker. Iedereen heeft het al eens meegemaakt. Een kleine troost: het lijkt alleen maar alsof je wakker blijft. 

Uit slaaponderzoek blijkt dat veel mensen die denken dat ze de hele nacht wakker liggen, in werkelijkheid weliswaar meerdere keren wakker worden, maar nadat ze op hun wekker keken toch weer wegdoezelen in een lichte slaap. Bovendien kan je tijdens de lichte slaap horen, denken en ruiken. Je slaapt dus vaak meer dan je denkt. 

Een veelgehoorde tip om gemakkelijker in te slapen: kijk niet op de wekker. Als je merkt dat je geïrriteerd of gefrustreerd raakt nadat je op je wekker hebt gekeken, is het beter om inderdaad niet te kijken. Word je er juist rustiger van - ‘oef, ik kan nog een paar uur slapen’ - kijk dan gerust. 

Melatonine is géén slaaphormoon

Melatonine is een hormoon dat door de pijnappelklier in de hersenen wordt geproduceerd onder invloed van licht. Als er veel blauw licht op het netvlies in de ogen valt, krijgt de epifyse het signaal dat er weinig melatonine aangemaakt hoeft te worden. Bij minder blauw licht komt de productie op gang. Melatonine wordt vaak ‘slaaphormoon’ genoemd. Dat is niet juist, want dieren die ’s nachts actief zijn, hebben ook een hoge melatoninespiegel. Het is dus een ‘donkerhormoon’.

Goede slapers hebben vaak rituelen

De rituelen zijn geen voorwaarde om te kunnen slapen, maar het zijn wel functionele dingen of dingen die mensen leuk vinden. Denk aan een boekje lezen, douchen of je kleren voor de volgende dag al klaarleggen. Zulke gewoontes zorgen ervoor dat je rustig wordt en je veilig voelt. 

Een goede slaper gaat echter flexibel om met die rituelen. Een keer geen douche of bad is ook goed. Slechte slapers koppelen de gewoonte vaak aan slapen: “Ik moet lezen, anders kan ik niet slapen” of: “Ik moet sporten, anders ben ik niet moe en dan kan ik niet slapen”. Let er dus op dat je van het ritueel geen verplichting maakt. Zo zet je jezelf onder meer druk om te slapen, wat een averechts effect heeft.

2

Eerste hulp bij beter slapen van Aline Kruit  en Irma Leijten, € 15,99 bij Lannoo.

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.

Lees meer