3 Wat kan je doen tegen die vervelende insecten?
Getty Images/iStockphoto Wat kan je doen tegen die vervelende insecten?

Exclusief voor abonnees

Last van muggen, teken of processierupsen? Zo kan je beten en steken voorkomen, herkennen en genezen

Het hoogseizoen voor bijtende en stekende insecten is begonnen. Knap vervelend nu we met zijn allen meer dan ooit in de natuur gaan wandelen, joggen en fietsen. Hoe kan je toch voorkomen dat je wordt aangevallen door dazen, teken, bijen en andere insecten? En wat helpt er nu echt tegen vervelende jeuk en rode bultjes van beten of steken? Experten geven hun beste tips om ze te voorkomen, herkennen en/of te genezen.

Zo houd je insecten op afstand

Huisarts Stephanie Vrancx: “Wie niet door muggen lastiggevallen wil worden, raad ik citronella en eucalyptus aan. Zowel kaarsen als verstuivers met deze aromatische plantenextracten werken effectief. Preventief beschermen met een product dat DEET bevat, kan ook. Dit houdt álle bloedminnende instecten op afstand, dus ook bloedzuigers, teken, vlooien en mijten. Gebruik het wel niet bij jonge kinderen en zwangere vrouwen, omdat de werkzame stof (N,N-diethyl-3-methylbenzamide) deels door de huid wordt opgenomen en potentieel zenuwverstorend werkt. Vermijd ook contact met de lippen, mond, slijmvliezen, ogen en op beschadigde of geïrriteerde huid.”

Herboriste Martine Van Huffel: “Etherische oliën van aromatische planten en kruiden werken doeltreffend om insecten op afstand te houden. De populairste zijn citroeneucalyptus, lavendel, patchouli, geranium en tea tree. Let wel dat je deze etherische oliën nooit onverdund op de huid aanbrengt, want ze zijn sterk geconcentreerd. Beter kies je voor een olie of crèmes waarin een beperkt percentage etherische oliën zijn verwerkt. Of druppel een beetje olie op een wattenschijfje en leg het op de kast. Olie van kruidnagel zet je in tegen vliegen, muggen en mieren, en ook kaneel werkt tegen mieren. Boerenwormkruid en heiligenkruid helpen dan weer tegen vlooien en luizen.”

Speeksel, tandpasta en azijn hebben vooral een psychologisch effect: het is niet wetenschappelijk bewezen dat deze effectief de insectenbeet aanpakken

Stephanie Vrancx, huisarts

Maar er zijn ook insecten die hier (vrijwel) immuun voor zijn. “Dazen en rupsen zijn haast onmogelijk weg te houden. Soms helpt patchouli , maar van die geur houden ook de meeste mensen niet.” En ook teken blijken taaie klanten. “Onderzoek geeft wel aan dat citroeneucalyptus ze op afstand houdt, maar dat is nog niet bevestigd door ander onderzoek.”

Gebruik je liever geen oliën? “Met een notenboom hou je muggen op afstand. Of je kan een tak met notenbladeren in je slaapkamer leggen tegen de muggen.”

Tante Kaat: “Strategisch gekozen planten en kruiden rondom je huis en terras kunnen insecten inderdaad op afstand houden. Muggen houden niet van notenbomen, maar ook met tomatenplanten, citroengeranium, lavendel en rozemarijn houd je insecten op veilige afstand. Als je geen tuin hebt, zijn wat wierook, sterk geurende kaarsen of een schaaltje met citroen en kruidnagel op de tafel of vensterbank ook effectief.”

Toch gebeten of gestoken?

Herboriste Martine Van Huffel: “Krab zeker niet, maar leg een ijsblokje of gebruikt theezakje op de beet.”

Tante Kaat: “Ook een beetje tandpasta, azijn of verdunde ammoniak op de plek aanbrengen, kan de jeuk verlichten. Liever een geurloos middeltje? Maak een pasta van aspirine met een paar druppels (bruis)water en smeer dit op de beet.”

Huisarts Stephanie Vrancx: “Speeksel, tandpasta en azijn hebben vooral een psychologisch effect: het is niet wetenschappelijk bewezen dat deze effectief de beet aanpakken. Afkoelen met ijs is de beste aanpak. Ga ook na door welk insect je gestoken of gebeten bent.” 

Muggenbeten zijn makkelijk te herkennen aan de kleine, rode papel. Blijven de beten na het afkoelen jeuken, dan kan je eventueel een verkoelende zalf met menthol laten bereiden bij de apotheek.” 

“Een tekenbeet is dan weer te herkennen omdat de teek nog in de huid zit. Verwijder die zo snel mogelijk met een speciale tekentang. Gebruik geen pincet, want het risico dat een deel van het lijf afbreekt en het gif in het lichaam blijft, is te groot. Ontsmet de plek ook niet voor de teek verwijderd is, want zo verhoog je net de kans op besmetting. Na het verwijderen kan je wel ontsmetten. Op de huid blijft een kleine rode plek achter, maar die verdwijnt doorgaans na enkele dagen. Controleer de zone wel tot dertig dagen na de tekenbeet: wordt de rode plek groter, dan is een behandeling met antibiotica noodzakelijk om een besmetting met de ziekte van Lyme te voorkomen.”

3 Ook bijen duiken terug overal op
Getty Images/iStockphoto Ook bijen duiken terug overal op

“Ook een bijensteek herken je meestal van ver. De bij valt dood en de angel blijft achter in de huid. Met een bankkaart of de onscherpe kant van een mes kan je die eruit schrapen. Gebruik ook hier geen pincet, aangezien je het gif zo nog meer in de huid knijpt. Als de angel weg is, spoel je de huid met water en kan je de zwelling en/of irritatie verminderen door af te koelen met een ijsblokje. Bij een wespensteek blijft er geen angel zitten, maar de steek kan erg pijnlijk zijn. Helpt afkoelen niet, dan kan je eventueel een pijnstiller nemen. Wordt de pijn of irritatie erger, dan kan je cortisonezalf smeren of een antihistaminicum innemen.”

“Een beet van een daas herken je door de grotere rode vlek en de zwelling die ermee gepaard gaat. Deze beet is dus iets pijnlijker en groter dan een muggenbeet. Is de pijn niet te harden, dan kan je ook hier eventueel een pijnstiller nemen na het afkoelen.”

Vlooien laten kleinere beten na dan muggen en doorgaans heb je er meerdere naast elkaar. In het midden van de papel is een rood puntje te zien. Ze zijn niet typisch voor de zomer: je kan er het hele jaar door last van hebben, zeker als je huisdieren hebt. Controleer die dus zeker op vlooien en behandel indien nodig. Zelf kan je maar weinig doen aan vlooienbeten: niet krabben en eventueel een antihistaminicum innemen als de jeuk verergert.”

3 Een nest met processierupsen
Benoit De Freine Een nest met processierupsen

Processierupsen verzamelen in eikenbomen tijdens warme, droge periodes en veroorzaken jeuk en huidirritatie.  Na contact met zo’n rups ontstaan roodheid, rode bultjes of zelfs blaasjes op de huid. Dat gebeurt binnen de 30 minuten tot twee uur nadat je in de buurt van eikenbomen bent geweest. Ook irritatie van de luchtwegen of ogen komen voor. De brandhaartjes verwijder je het best van de huid met een stuk doorzichtige plakband. Zo zijn ze écht weg en loop je niet het risico andere plekken te irriteren. Het op Facebook gepromote trucje om uitslag en jeuk ten gevolge van de processierups met een haardroger te lijf te gaan, is dus geen goed idee, want zo verspreid je ze. Gaat de irritatie niet weg of verergert ze, ga dan langs bij de huisarts. Dat geldt trouwens voor alle beten of steken waarbij de irritatie aanhoudt of verergert. Experimenteren met zalfjes en producten doe je beter niet. En als het een troost mag zijn: vliegen en mieren bijten of steken zelden tot nooit.”

Lees ook: Huisartsenvereniging geeft uitleg over bescherming tegen processierups: “Dit is niet te vergelijken met een steek van een wesp”

Voorkomen is beter...

• Zorg ervoor dat vervelende insecten niet langs ramen en deuren binnenkomen door horren te plaatsen.

• Stofzuig dagelijks, zeker als je huisdieren hebt.

• Let op met stilstaand water. Zorg dat er geen regenton, emmer water, vogelbadje... vlak bij je huis staat. Het zijn perfecte broedplaatsen voor vliegende insecten.

• Laat geen glazen of open flessen met frisdranken of andere zoete dranken in je buurt staan: wespen, bijen en vliegen zijn er dol op.

• Slaap bij voorkeur onder een klamboe.

• Gebruik zo weinig mogelijk zepen en bodylotions met parfums, en draag geen vrolijk gekleurde kleren. Wespen, bijen en hommels worden erdoor aangetrokken.

• Kies voor wijde kleding met lange mouwen en pijpen, zeker als je je in bossen, weiden of natuurgebieden begeeft. Daar houden zich vooral teken, dazen en processierupsen op.

Lees ook:

Hoe effectief is een zelfgemaakte wespenval? (+)

Zorgeloos en slim reizen met alleen handbagage: dat doe je zo (+)

“Corona-angst voor stekende insecten is niet nodig” (+)

3 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Bob(Robert) Bruyland

    Lavendel, citroen, munt , als ik in de tuin werk steek ik lavendel onder mijn hoed en de stekers zullen wel eens in de buurt komen maar ook niet verder. Denk ook aan de paarden want die hebben veel last van dazen.

  • Catherine MISTIAEN

    Tegen stekende insecten: een stinkende deo-spray (keuze genoeg!) meenemen naar het bos en nu en dan op uw lichaam spuiten, van kop tot teen. Ook in de slaapkamer deo spuiten, met munt en citroen.

Lees meer