Een supercomputer voorspelt in het UZ Brussel wanneer patiënten tijdens een operatie een bloeddrukval zullen krijgen.
BELGAONTHESPOT Een supercomputer voorspelt in het UZ Brussel wanneer patiënten tijdens een operatie een bloeddrukval zullen krijgen.

Exclusief voor abonnees

Dr. Computer: razendsnel, superslim, maar niet foutloos

ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE STEEDS VAKER INGEZET IN UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN

Het UZ Brussel gebruikt sinds kort een supercomputer om te voorspellen wanneer patiënten tijdens een operatie een bloeddrukval zullen krijgen - iets wat vaak voorkomt bij ouderen of hartlijders. Als artsen weten wanneer zo'n bloeddrukval eraan komt, kunnen ze tijdig ingrijpen en permanente schade aan vitale organen voorkomen. En zo worden almaar meer taken uitbesteed aan de artificiële intelligentie.

"Artificiële intelligentie (of AI, red.) wil zeggen dat het systeem zélf bijleert", zegt professor Frank Rademakers (UZ Leuven). "Een algoritme wordt losgelaten op een set van gegevens. Door steeds nieuwe data toe te voegen, kan het systeem autonoom bijleren. Al werkt het ook niet altijd. Er werd ons een systeem aangeboden dat afwijkingen aan de borstkas zou ontdekken, maar de grijswaardenschaal in onze beeldvorming was anders dan die waarmee de computer getraind was. Een normale thorax werd als afwijkend gezien, en omgekeerd."

"Waar we AI wél al met succes toepassen, is bij longfunctiemetingen. Vroeger was het wachten tot de artsen de resultaten van die metingen hadden geïnterpreteerd, terwijl nu meteen een diagnose wordt gesuggereerd. De computer kan bijvoorbeeld direct zeggen dat het wellicht gaat om een subtiele afwijking aan de longblaasjes. Zo kunnen ziektes beter opgespoord worden."

Op een pop

Als er uitzaaiingen in de hersenen zitten van patiënten met longkanker, betekende dit tot voor kort meestal een doodsvonnis. "Want tot nu toe konden we maximaal één tot drie van die tumoren tegelijk bestralen", legt professor Mark De Ridder, diensthoofd Radiotherapie in het UZ Brussel, uit. "We moesten de machine, die rond de patiënt draait, constant handmatig bijstellen om er op basis van ingewikkelde berekeningen voor te zorgen dat het tumorweefsel de juiste dosis stralen kreeg, zonder dat je gezond weefsel raakte. Met AI kunnen we 'bovenmenselijke' berekeningen maken, waardoor we wel twaalf uitzaaiingen tegelijk kunnen aanpakken. De machine moet ook niet meer handmatig worden bijgesteld." Het universitair ziekenhuis heeft al 50 mensen op die manier behandeld. "De ideale dosis en stralingshoek worden automatisch berekend, waardoor we onze patiënten een genezende behandeling kunnen bieden. Maar: ik geef mijn werk niet blind uit handen. Voor alle patiënten test ik eerst op een pop of de bestraling op de juiste plaats terechtkomt."

Sensor aan de pols

Wetenschappers van het UZ Gent en de UGent willen nu te weten komen of ze met behulp van AI kunnen voorspellen wanneer iemand een migraineaanval zal krijgen. "De bedoeling is om zo'n aanval vroegtijdig te detecteren, nog voor de patiënt hoofdpijn voelt", legt neuroloog Nicolas Vandenbussche (UZ Gent) uit. "Het systeem werkt met een draagbare sensor aan de pols. Dit toestel meet een aantal fysiologische gegevens, zoals hartritme, huidtemperatuur en de elektrische geleiding van de huid. Deze metingen worden via een smartphone naar een softwaremodule gestuurd. Daarin worden ook symptomen ingevoerd die de patiënt heeft én zogenaamde contextafhankelijke factoren, zoals activiteitsmeting en slaap. Zo leert het systeem bij en probeert het individuele migraineaanvallen te herkennen."

Resultaten van het onderzoek, dat nog in de opstartfase zit, worden over drie tot vier jaar verwacht. Migraine komt bijzonder frequent voor: zo'n 15% van de wereldbevolking lijdt eraan. "Als we een aanval vroegtijdig kunnen detecteren, is er meer kans op een efficiëntere behandeling."

Nooit vermoeid

Je zou stilaan vermoeden dat een computer betere diagnoses kan stellen dan een 'gewone' dokter. "In elk geval werkt hij onklopbaar snel en raakt hij nooit vermoeid", zegt professor Johan Decruyenaere (UZ Gent). "Om te achterhalen of hij ook beter kan kijken, starten we dit najaar met een pilootproject op de dienst Radiologie. Een artificiële assistent zal er meekijken als spoedpatiënten naar de medische beeldvorming worden gestuurd voor hersen-, lever- of wervelonderzoek. De computer krijgt alle beelden van de scanner doorgestuurd en zal een kleine hersenbloeding bijvoorbeeld meteen herkennen. Bedoeling is dat het systeem dat beeld dan 'in real time' bovenaan de workflow van de radioloog plaatst. Die kan de beelden dan zelf interpreteren en de specialist verwittigen als de afwijking bevestigd wordt. Hierdoor zou misschien wel een halfuur tot een uur gewonnen kunnen worden. Bij patiënten met een urgentie kan dit een belangrijk verschil maken. Als het proefproject dit kan aantonen, dan zal de 'onmiddellijke computerevaluatie' wellicht routine worden.

2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Romain Thyssens

    Als de computer uiteindelijk gewoon gelijk krijgt heb je er niets mee gedaan en heb je net zo goed geen computer. Het is natuurlijk wel de bedoeling dat je met die extra informatie iets doet zodat je wat de computer voorspelt kan vermijden...

  • Clarisse De Cock

    Dus als ik alles goed gelezen heb verdwijnt er binnen enkele jaren een job in de medichewereld

Lees meer