Een gezond eetpatroon verkleint het risico op een voortijdige dood met 21 procent. Bij kwaliteitsvol sociaal contact zit je al aan 45 procent.
Getty Images Een gezond eetpatroon verkleint het risico op een voortijdige dood met 21 procent. Bij kwaliteitsvol sociaal contact zit je al aan 45 procent.

Exclusief voor abonnees

Optimisme, vriendschap en een propere sokkenlade: expert deelt de geheimen van lang en gelukkig leven

Nooit eerder werden we zo oud als nu. Maar hoe zorg je ervoor dat je je op rijpere leeftijd nog goed voelt? De Canadese Marta Zaraska schreef er een boek over, ‘Growing Young: How Friendship, Optimism, and Kindness Can Help You Live to 100', en wij verzamelden haar belangrijkste tips. “Mensen denken ten onrechte dat ze drie keer per week naar de fitness moeten om gezond ouder te worden.”

Een lang en gelukkig leven, dat willen we allemaal. En goed nieuws: dat hebben we zelf voor een deel in de hand. Dat zegt arts en verouderingsexpert David van Bodegom van kennisinstituut Leyden Academy on Vitality and Ageing. Volgens hem is de manier waarop we ouder worden voor 25 ­procent genetisch bepaald. De overige 75 procent kunnen we zelf beïnvloeden. “Met een gezonde levensstijl, wat geluk en goede zorg kan het menselijke lichaam in uitzonderlijke gevallen tot 120 jaar meegaan”, beweert hij. 

Eenzaamheid

Maar hoe zorg je ervoor dat je ­lichaam honderd jaar meegaat? De Canadese wetenschapsjournalist Marta Zaraska verdiepte zich in die vraag. Ze analyseerde honderden onderzoeken en ging bij ongeveer evenveel wetenschappers op de koffie. Wat haar opviel: ongelukkige mensen leven niet zo lang als gelukkige mensen. En daarbij is eenzaamheid een van de grootste boosdoeners. 

Voor wie nu angstig terugdenkt aan de lockdown: alleen zijn is niet hetzelfde als eenzaam zijn. “Ik woon in Noord-Frankrijk. Elke avond applaudisseerden we daar voor de zorgverleners. Ik kon de andere mensen niet zien, maar ik hoorde ze wel. Ik wist dat we samen iets deden”, vertelt ze. “Eenzaamheid is anders. Je kan omringd zijn door een heleboel mensen en je toch nog eenzaam voelen." 

Een gezond eetpatroon verkleint het risico op een voortijdige dood met 21 procent. Een grote vriendengroep verkleint het met 45 procent

Schrijfster en wetenschapsjournalist Marta Zaraska

Een verklaring waarom eenzaamheid zo'n grote impact kan hebben op onze gezondheid, vinden we bij onze verre voorouders, de jager-verzamelaars. “Ze ervoeren stress als ze alleen waren, omdat ze dan een makkelijke prooi waren voor gevaarlijke dieren. Nu moeten we niet meer oppassen voor leeuwen of wolven, maar krijgen we nog steeds stress als we ons eenzaam voelen. Die stress kan leiden tot chronische ontstekingen, wat dan weer een hele reutemeteut van nare dingen in gang kan steken. Van kanker tot diabetes en alzheimer.” 

Zaraska grijpt ook naar cijfers om het belang van sociaal contact aan te tonen. Een gezond eetpatroon verkleint het risico op een voortijdige dood met 21 procent. Bij een grote vriendengroep zit je al aan 45 procent. En een gelukkig huwelijk: 50 procent. Verder bleek uit een onderzoek van de ­Brigham Young University uit 2015 dat afzondering en eenzaamheid net zo slecht zijn voor de gezondheid als alcoholisme of vijftien sigaretten per dag. 

Maak er geen rommeltje van

Naast een hechte vriendengroep of goede vertrouwenspersoon zijn er nog andere zaken die je kunnen helpen om lang en gelukkig te leven. “Probeer zorgvuldig en gedisciplineerd te zijn”, tipt Zaraska. “Houd je bureau net, zorg dat je sokkenlade geen rommeltje wordt en leg ’s avonds de kleren klaar die je de volgende dag wil dragen.” 

Denk je nu: heh? Wat heeft netheid te maken met een lang en gelukkig leven? “Zorgvuldige mensen hebben meer aandacht voor de zaken die goed voor hen zijn”, redeneert Zaraska. “Ze steken meer moeite in dingen die een positief effect hebben, zoals vriendschappen en vrijwilligerswerk, maar ze gedragen zich ook vriendelijk en optimistisch. Als we dat allemaal zouden doen, zou ons leven een pak verbeteren.”

Minimale inzet voor maximaal effect

Gelukkig zijn er een aantal kleine ingrepen die je volgens Zaraska al een pak gelukkiger oud laten worden. 

1. Stel voor om het gras van je buren te maaien

Anderen helpen geeft je welzijn een flinke boost. Je kan natuurlijk ook geld storten aan een goed doel, maar hoe meer direct contact, hoe beter. En extra pluspunt: door het gras te maaien, heb je ook nog wat beweging. Win-win. 

2. Maak je niet te veel zorgen over voeding

Het is niet de bedoeling om elke avond fastfood op tafel te zetten, natuurlijk. Maar anderzijds moet je niet overdrijven, waarschuwt de Canadese. Het is beter om ‘s avonds rustig bij te babbelen met je partner en qualitytime te hebben, dan om uren in de keuken te staan om de perfecte, gezonde maaltijd op tafel te toveren. 

3. Verlies je vriendschappen niet uit het oog

Een gelukkig, sociaal leven maakt je optimistischer en minder eenzaam. Komt er een tweede lockdown aan en moet je weer contact houden via sociale media? So be it. Beter een videocall te veel, dan eentje te weinig, redeneert Zaraska.

4. Ruim je sokkenlade op

Probeer je gedisciplineerd te gedragen. Kies een manier die bij je past: of het nu yoga is of je sokkenlade opruimen. Die discipline werkt als intrinsieke motivator en zal je helpen om het beste in jezelf naar boven te halen. 

Het zit ’m in de kleine dingen

Dat je niet moet overdrijven, beaamt ook David van Bodegem. Het geheim om honderd te worden, zit ‘m vooral in de kleine dingen, zei hij aan onze collega’s van Goed Gevoel. “Natuurlijk kan je mensen aansporen om minder taart te eten en een glas wijn te laten. Maar een leven met minder stress, minder hard werk en meer uitslapen, daar hebben de meeste mensen wel oren naar. Ze denken ten onrechte dat ze drie keer per week naar de fitness moeten of twintig kilo moeten verliezen om gezond ouder te worden. Ze stellen zichzelf onrealistische doelen en geven bij voorbaat al op, maar een groot deel van de winst zit in de eerste stappen, in dagelijkse dingen zoals een korte wandeling of het verlies van een paar kilo. Het geheim van een lang en gezond leven is de activiteiten die je elke dag onderneemt net iets actiever te doen en van de dingen die je dagelijks eet net iets minder te eten.”

Ook de juiste instelling is van belang. “Lang leven moet geen doel op zich zijn, wel gelukkig oud worden”, zegt van Bodegem nog. “Natuurlijk helpt een goede gezondheid daarbij. Het is fijn om te kunnen blijven doen wat je graag doet. Wie lang gezond blijft, blijft waarschijnlijk ook langer leven.” Kortom: gezond en gelukkig oud worden ligt binnen handbereik. Met een beetje geluk, een hechte sociale kring en een positieve instelling kom je al ver. En voor je het weet, vier je je honderdste verjaardag met een polonaise door het rusthuis. 

Lees ook: 

Wat is de beste manier om buikvet te verliezen? En is bio gezonder? Wetenschapper Eric De Maerteleire ontrafelt feiten en fabels over voeding (+)

Optimist ligt stuk later in de kist: zo sta jij ook positiever in het leven

Een gezonde levensstijl is niet ingewikkeld: prof legt in 48 woorden uit wat je moet doen

1 reactie

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Sven Verfaillie

    Een propere sokkenlade hebben we niet maar hebben wel een perfecte balans tussen wie we waren voor de relatie en hoe we nu elkaar laten zijn!

Lees meer