-
Getty Images -

Exclusief voor abonnees

Spelen schoonheidsinstituten doktertje? Artsen luiden de alarmbel

“Dit ruikt naar illegale uitoefening van de geneeskunde”

Artsen zijn erg op hun hoede, nu blijkt dat schoonheidsinstituten opleidingen en producten aanbieden die voorbehouden zijn aan dokters. “Niet-bevoegden die met hyaluronzuur aan de slag gaan ... Daar kan permanente weefselschade van komen, of zelfs blindheid”, waarschuwt dokter Marc Moens.

Schoonheidssalons zijn razend populair. Hun producten vliegen de deur uit en ze bieden ook steeds vaker opleidingen aan. Bepaalde handelingen mogen echter uitsluitend door dokters worden gesteld. Wat botox betreft, was die boodschap - na jaren van misbruik - al doorgedrongen. Maar er stellen zich nieuwe problemen.

Medische handeling

Zo is hyaluronzuur, dat volgens de reclame de huid zou verjongen en de lippen voller doen lijken, al een tijdje een hype. Het wordt niet alleen verwerkt in crèmes, velen zien er ook een alternatief in voor botox.

Artsen trekken echter aan de alarmbel. “Het inspuiten van hyaluronzuur móet gebeuren door een erkende arts”, zegt dokter Marc Moens van de Belgische Vereniging van Artsensyndicaten BVAS. “Dit is een medische handeling, omdat je door de huid dringt. Maar we weten dat er inbreuken gebeuren. Jammer genoeg wordt daar zelden of nooit tegen opgetreden.” 

De conclusie van dokter Moens is duidelijk: “Wanneer niet-artsen zulke handelingen stellen, spreken we over illegale uitoefening van de geneeskunde, met alle risico’s van dien. Als hyaluronzuur in een slagader terechtkomt, krijg je mogelijk weefselschade en kan er huid afsterven. Zelfs blindheid is een mogelijk neveneffect. En dán komen mensen natuurlijk wél naar een erkende arts voor een herstelbehandeling.”

Nodige vergunningen

Toch promoten schoonheidsinstituten nog steeds opleidingen met de hyaluron-pen, een soort pistool om het product in te brengen. Die opleidingen staan open voor iedereen en worden zelden of nooit gegeven door artsen. En hoewel instituten ons verzekeren dat ze zulke opleidingen intussen geschrapt hebben, staan ze wel nog op hun website. Ook op die van Lesley-Ann Poppe van de Beauty and Medical Academy. “Da’s een vergetelheid, dat zullen we verwijderen”, zegt ze. “Maar wees gerust, ik heb alle nodige vergunningen. We zijn pas nog gecontroleerd en er was niks mis.” Naast haar schoonheidsinstituut startte Lesley-Ann in september een winkel vlak bij de Meir in Antwerpen. Er wordt onder meer hyaluronzuur verkocht, en ook de ‘pistolen’ om dit onder hoge druk in te brengen in de huid.

Wél in Nederland

“Het klopt dat zulke behandelingen niet mogen in België”, zegt Karl Ketelslagers van de Wellness Academie. “Daarom bieden wij ze niet aan in onze Belgische vestigingen, maar alleen in onze Nederlandse.” Toch staat op de website van de Wellness Academie dat er in januari 2020 een opleiding ‘CooLifting’ start in Hasselt, met onder meer hyaluronzuur. “Dat werd recentelijk inderdaad toegevoegd”, bevestigt Ketelslagers. “Het is getoetst aan de wet en er is geen conflict gebleken.”

Tientallen andere salons hebben promoties met hyaluronzuur, dat volgens hen ‘non-invasief’ is omdat het niet werkt met injecties. Dezelfde logica volgen zij met zogeheten microneedling, waar de prikjes zo minuscuul zijn dat je ze niet eens voelt. Maar in beide gevallen is de behandeling wel degelijk voorbehouden aan artsen.

Tatoeages verwijderen

De vrije verkoop van lasertoestellen, om de huid te behandelen of tatoeages te verwijderen, is nog zo’n doorn in het oog van artsen. “Da’s een grijze zone”, bevestigt dokter Marc Moens. “Tot een bepaalde sterkte mogen leken werken met laserstralen. Maar wie gaat erbij staan om die sterkte te controleren?”

Dokter Alexis Verpaele, vicevoorzitter van de Beroepsvereniging van Belgische Plastisch Chirurgen, is niet opgezet met wat hij ziet als ‘valse concurrentie’. “Wij moeten als erkende geneesheren heel voorzichtig zijn met informatieverstrekking en publiciteit, terwijl zulke schoonheidsinstituten volop reclame maken en kortingen aanbieden.”

Toch werden er tot dusver geen ernstige ongelukken gemeld. “Dat komt omdat men daar niet mee naar buiten durft te komen, uit schaamte”, denkt dokter Verpaele. “Het is niet omdat er geen incidenten gerapporteerd worden, dat er geen zijn.”

Charlatans

Plastisch chirurg Jeff Hoeyberghs ziet de schoonheidsinstituten niet echt als oneerlijke concurrentie. “Om de eenvoudige reden dat de producten en behandelingen die zij aanbieden, niet werken. Of hooguit als een placebo, in het hoofd. Het is één grote commerce vol verkoops­praatjes die mensen bedotten. De wet is bovendien duidelijk: zodra de huid doorbroken wordt, is het artsenij. Het is al erg genoeg dat dokters mensen ziek mogen maken. Stel je voor dat iederéén dat zou mogen! (grijnslacht) Nee, serieus: medische ervaring, na zeven jaar studie, is toch wel cruciaal om bijvoorbeeld nevenwerkingen of littekenvorming te beperken. Dat pik je niet op uit boekjes van gezondheidsgoeroes. De overheid moet mensen daarom beschermen tegen kwakzalvers.”

Made in China

Dokter Moens van het artsensyndicaat is daarenboven gealarmeerd door de Chinese herkomst van veel apparaten in schoonheidsinstituten, ook laserapparaten en beautyguns waarmee hyaluronzuur wordt gespoten. “Het CE-keurmerk van Europa biedt een veiligheidsgarantie”, zegt Moens. “De Chinezen maken dat logo gewoon na. Het betekent dan zogezegd China Export. Laat je niet misleiden, dit heeft niks met Europa te maken.”

Lesley-Ann Poppe weerlegt dat. “De apparaten die ik verkoop, zijn misschien wel geassembleerd in China maar ik heb Europese leveranciers bij wie ik een goed gevoel heb. Mijn CE-certificaten zijn wel degelijk écht.”

Onduidelijke wet

Schoonheidsproducten evolueren dermate snel dat de wetgever het niet kan bijbenen. Vandaar mogelijk de onduidelijkheid. En de willekeur: wat mag in Nederland, wordt niet toegestaan in België. Er is in Europa dus geen eensgezindheid. Zo ontstaat een schemerzone waarin volop geïmproviseerd wordt.

De zeggenschap over deze materie is in ons land verdeeld over twee departementen: het FAGG (het agentschap voor de geneesmiddelen) en de FOD Volksgezondheid, die allebei vallen onder de bevoegdheid van minister van Volksgezondheid Maggie De Block. Het FAGG gaat alleen over de producten zelf, de FOD over de behandelingen met die producten. De FAGG mag dan geen graten zien in de vrije verkoop van hyaluronzuur - zoals de dienst ons ook bevestigt - het gebruik ervan met een pen en dus onderhuids is volgens de FOD strikt voorbehouden aan artsen. “Wij weten het zelf ook niet meer”, geven de schoonheidsinstituten toe.

Lamazi in Knokke biedt op z’n website nog steeds opleidingen met hyaluronzuur aan, maar heeft die naar eigen zeggen intussen geschrapt. “In Nederland, waar we onze producten inkopen, is dat helemaal in orde. Maar bij ons zijn er vragen over, en daarom besloten we het voorlopig stop te zetten”, zegt de zaakvoerster. “Als jij meer weet, zeg het ons dan. Want we willen uiteraard zeker zijn van onze zaak.”

Vrije verkoop

Bepaalde opleidingen mogen dan intussen al zijn stopgezet, de vrije verkoop van de omstreden producten gaat gewoon door. Om het even wie kan een ‘pistool’ kopen om hyaluronzuur in te spuiten. Op Alibaba.com voor amper 30 euro, in sommige winkels in ons land voor 300 euro en meer. Zonder vermelding dat alleen artsen daarmee aan de slag mogen. Lesley-Ann Poppe relativeert: “Wie een auto verkoopt, gaat aan zijn klant toch ook niet eerst zijn rijbewijs vragen?”

Griet Vanhees heeft zulke dilemma’s allemaal niet. Zij baat beautykliniek The Insight Affair uit in Hasselt, waar artsen en chirurgen werken. “Ik vind dat amateurs niet aan de slag mogen gaan met potentieel gevaarlijke producten”, besluit zij. “Dat mag alleen gebeuren door goed opgeleide personen.”

4 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Emi De graeve

    Reclame spoelt bij velen voortdurend hun hersenen en verder is het allemaal platte commerce & jobcreatie :-) Iedereen moet een stiel vinden om geld te verdienen tegenwoordig. De teller draait voor iedereen naar ouder worden en gezondheid vind ik het belangrijkste.

  • Dominique Hermys

    Ik vind mensen die op een normale manier verouderen veel mooier. Die hebben charme.

Lees meer