Getty Images/iStockphoto

1 op de 4 eet vaak alleen: samen tafelen maakt gelukkig

Samen aan tafel zitten: het is vandaag de dag haast een unicum geworden. Bijna 1 op de 4 eet vaker alleen dan samen. Veranderingspsycholoog Herman Konings en professor communicatiewetenschappen Charlotte De Backer (Universiteit Antwerpen) wijzen op de stijgende eenzaamheidstrend die ons tafelritueel in het gedrang brengt. 

We hebben het steeds drukker en leven in een haastig tijdperk waardoor een snelle hap onderweg naar school of in de auto vaak gemakkelijker lijkt dan een uitgebreid tafelmoment met het gezin. Al lijkt dat toch niet altijd de beste oplossing te zijn. Professor De Backer en Konings hameren op de voordelen van samen tafelen. Kookplatform Lekker van bij ons zet via een nieuwe campagne in op qualitytime die ons weer samenbrengt rond de tafel. 

We proberen steeds vaker na het werk nog een tweede leven te leiden en ook ouders trekken er ‘s avonds nog op uit om hun portie me-time in te vullen. Het afstemmen van de collectieve agenda wordt, zowel bij vrienden als bij familie, steeds vaker een uitdaging en het gevoel van tijdsgebrek gaat vaak hand in hand met heel wat stress.

“Een druk professioneel of volgeboekt privéleven zorgt er vaak voor dat we niet de nodige tijd nemen om te eten, laat staan om samen te eten. De snelheid van de huidige omgeving vraagt veel van ons en het eerste dat sneuvelt is de maaltijd met onze levenspartners. Een trend die in lijn ligt met waarom we steeds vaker voor een snelle hap achter onze bureau of een onvolledige maaltijd kiezen. Ook nu de werkdag niet meer in een 9-to-5-cultuur past, is alleen eten helaas geen uitzondering voor velen”, verklaart Konings.

Wetenschap benadrukt kracht van samen tafelen 

Uit de meest recente voedselconsumptiepeiling (ISPWIV) blijkt dat meer dan 20 % van de Belgen niet elke dag een maaltijd samen met anderen aan tafel eet. 15% heeft enkel in het weekend tijd om samen te eten. Ook gastrofysicus Charles Spence concludeerde in zijn boek ‘De nieuwe wetenschap van het eten’ (2017) dat de helft van de maaltijden alleen gegeten wordt. Bijna een kwart eet vaker alleen dan samen. 1 op de 3 eet zelfs een volledige week zonder gezelschap. Bijna 8 op de 10 mensen geeft aan nooit familie of vrienden uit te nodigen voor een etentje thuis. Maar toch smaakt eten vaak beter in gezelschap. 

Professor Charlotte De Backer van Universiteit Antwerpen trekt aan de alarmbel: “Samen eten, of dit nu met het gezin, buren, collega’s, familie of vrienden is, bepaalt mee ons geluk. Door regelmatig samen met anderen te eten, voelen we ons gelukkiger en meer verbonden.” Ook veranderingspsycholoog Herman Konings ziet qualitytime rond tafel als een erg krachtig ritueel dat zeer bevorderlijk is voor ons welbevinden. Het is dé manier om sociale relaties te ondersteunen en te verstevigen en zorgt voor verbinding. In tijden van tijdsgebrek en doorgedreven individualisering een noodzaak, aldus Konings.

Daarnaast dient voeding al eeuwen als een sociaal smeermiddel en nodigt de tafel uit tot dialoog. Op een natuurlijke en spontane manier zorgt tafelen dat de aanwezigen eerlijkheid en rechtvaardigheid aangeleerd krijgen. “Of aan tafel nu de lekkere soepballetjes worden verdeeld of de minder populaire spruitjes. Er worden compromissen gemaakt. Uit mijn eigen onderzoek concludeerde ik dat kinderen die reeds vroeg de potten moeten delen met anderen, later altruïstischer worden en betere sociale vaardigheden hebben. Ook zijn die overlegmomenten ideaal om diverse onderwerpen aan te kaarten die anders misschien minder snel ter sprake zouden komen. Het eten fungeert dan als extra stimulans om het gesprek vlot te laten verlopen. Het is ook de ideale gelegenheid om kleine moeilijkheden of zorgen te bespreken. Maar onrechtstreeks zorgt het ook voor de nodige afleiding en worden de ingrediënten soms gebruikt als bliksemafleider wanneer de sfeer omslaat. Dan wordt er naadloos overgeschakeld op een opmerking over de knapperige groenten of het malse vlees”, legt professor De Backer uit.

Professor De Backer wijst erop dat sommige mensen het niet de moeite vinden om voor zichzelf te koken, wat soms zorgt voor haastige en ongezondere maaltijdkeuzes zorgt. “Onze fysieke gezondheid haalt voordeel uit samen eten omdat we geneigd zijn meer zorg in de voorbereiding te steken en bewuster te eten. We mogen best afstappen van het feit dat voeding enkel zou dienen als brandstof voor het lichaam, terwijl het ook net die broodnodige culturele en sociale rol vervult.” stipt De Backer aan.

Maak van samen tafelen opnieuw een prioriteit met deze 5 tips van veranderingspsycholoog Herman Konings

Tip 1: Een simpele spaghetti is ook meer dan oké

Wie rond de tafel zit is belangrijk. Mensen hebben vaak schrik van het woord ‘koken’, maar onthoud dat de maaltijd an sich geen statusuiting is. Een simpele spaghetti kan even lekker smaken als een gesofisticeerd gerecht. Samen lachen, herinneringen ophalen en luisteren naar elkaar, zijn belangrijker dan een Michelinster op tafel toveren. 

Tip 2: Maak optimaal gebruik van technologische mogelijkheden

‘Samen’ op de smartphone zitten tijdens het eten bevordert het samenzijn uiteraard niet. De ervaring wordt juist aangenamer zonder. Maar technologie heeft zeker zijn voordelen die voor een sterkere connectie kunnen zorgen. Deze digitale mogelijkheden zorgen ervoor dat we fysiek gemakkelijker afspreken.

Tip 3: Besef dat samen eten bijdraagt tot je geluk

We streven allemaal geluk na in het leven. Dat doen we op ontelbaar veel manieren. Soms moet je het niet verder gaan zoeken dan gewoon heerlijk samen tafelen. 

Tip 4: Los samen het collectieve tijdsgebrek op

Laat iedereen zijn steentje bijdragen en verdeel de taken. Wanneer iedereen iets lekkers meebrengt, wordt een etentje organiseren meteen geen grote opdracht meer.

Tip 5: Zorg voor nostalgisch geluk

Haal klassieke succesnummers zoals stoofvlees met frietjes, Gentse waterzooi en alle andere nostalgische gerechten die je vroeger bij je moeder of grootmoeder op tafel kreeg nog eens boven. De gerechten van vroeger brengen herinneringen terug en zorgen vaak voor een feest aan herinneringen.

8 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Elise Van Damme

    Veel heb je er toch niet aan tegenwoordig want ze zitten allemaal te tokkelen op hun slimme foon. Sociaal zijn noemen ze dat. Heb zelfs op restaurant al ooit eens een koppel gezien en gadegeslaan. Geen woord hebben ze gewisseld. Constant op dat apparaatje, gezellig dat het was!

  • Tina Colpaert

    ik ben alleenstaande en geniet van mijn eten rustig soms ga ik met vrienden eten die zitten dan te smossen in hun bord zagen dat dit of dat teveel of te weinig zus of zo is eten de helft ervan niet op daar stoor ik mij aan om verspilling

Lees meer