Roddelen, we doen het allemaal, maar onschadelijk is het niet.
NINA Roddelen, we doen het allemaal, maar onschadelijk is het niet.

Exclusief voor abonnees

Waarom je maar beter stopt met roddelen

De werkvloer lijkt soms meer op een schoolplein, met kliekjes, gekonkelfoes en jaloezie. En het is niet alleen een vrouwenzaak, ook mannen houden van een sappige roddel nu en dan. Maar waarom roddelen we? Hoe vermijden we dat we dingen zeggen waar we spijt van krijgen? Onze innerlijke onzekerheid tegengaan is een goed begin. 

“Roddelen smeedt een band”, legt de Nederlandse psychologe Roos Woltering uit. Zij biedt organisaties ondersteuning op het gebied van samenwerking binnen teams en diversiteit. “Dat typische gefluister achter iemands rug is een manier om onze plaats te bepalen binnen een groep. We roddelen meestal over iemand die ons onzeker maakt. Door die ander even in een negatief daglicht te zetten, kom je er zelf positiever uit. En vrouwen doen het per definitie vaker, omdat roddelen als strijdwapen dichter bij hun persoonlijkheid aanleunt.”

Empathie speelt een rol

“Feit is dat beide seksen af en toe wat uit te vechten hebben onder elkaar”, zegt de psychologe. “Alleen de manier waarop ze dat doen, verschilt. De strijd van mannen kenmerkt zich door directheid. Zij zijn meestal recht voor de raap, zowel verbaal als fysiek. Conflicten worden openlijk benoemd en desnoods uitgepraat tussen pot en pint. Vrouwen zijn eerder indirect agressief, met dank aan hun goed ontwikkelde empathische vermogen. Dat stelt hen in staat om zich in de ander te verplaatsen.”

Dat we vanuit het perspectief van de ander naar onszelf kunnen kijken, zorgt er automatisch voor dat we aan het oordeel van de ander veel waarde hechten. Ik denk dat ik het goed doe, maar wat zou de rest van de wereld ervan vinden? Daardoor ga je je vergelijken, wat onzekerheid met zich meebrengt. En laat roddelen nu net dé ideale manier zijn om die twijfels te verdrijven. Roddelen komt dus voort uit een bepaalde strijd. Maar wat hebben we dan precies uit te vechten?

Hup, terug naar beneden

Om het fenomeen te begrijpen, moeten we volgens de Nederlandse loopbaancoach en bedrijfskundige Vréneli Stadelmaier terug naar het speelplein, waar conformisme de norm is. “Terwijl jongens elke activiteit aangrijpen om te bepalen wie ergens het best in is, vormen meisjes groepjes die elk hun eigen ongeschreven regels hebben. Niet in de competitie, maar in de gelijkheid vinden ze hun vriendschap. Hetzelfde soort kapsel, type jas of schoenen: vriendinnen van dertien à veertien zijn al vanaf een afstand te herkennen. Die denkwijze ontgroeien
volwassen vrouwen niet helemaal: ze blijven op zoek gaan naar degenen die qua waarden, levensstijl en overtuiging zoveel mogelijk gelijk zijn. Het succes van een ander steekt dan weleens de ogen uit.”

Vast staat dat vrouwen maar al te snel klaarstaan met een oordeel over elkaar. Op zich is dat gek, want na de strijd om los te raken van de haard, zou je toch verwachten dat we met z’n allen massaal één lijn trekken? Zowel Woltering als Stadelmaier vergelijken de hele kwestie met een krabbenmand. Voor wie niet zo vertrouwd is met het gedrag van de beestjes: zet een krab in een emmer, en ze slaagt er moeiteloos in om te ontsnappen. Maar als diezelfde krab in een mand vol soortgenoten omhoogklimt, trekken de anderen haar terug naar beneden. Dat doen vrouwen ook. Terwijl we elkaar juist een duwtje zouden kunnen geven om die mand uit te komen.

Het is vooral onzekerheid die de teamspirit belemmert. Vanuit de wetenschap dat roddelen de ideale manier is om onzekerheid te verdrijven, is het niet gek dat de collega die er schijnbaar moeiteloos in slaagt om haar gezinsleven met haar carrière te combineren, door de mangel gehaald wordt. Eerlijk is het niet. “Vrouwen moeten eraan wennen dat we onze positie niet meer ontlenen aan onze man, maar dat we nu zelf bepalen waar we staan en wie we zijn. En dat we veel meer aan elkaar kunnen hebben als we positief gestemd zijn over elkaar, elkaar een duwtje geven waar nodig. Zodat we allemaal kunnen groeien”, stelt Vréneli.

Collega’s, geen vriendinnen

Roos Woltering: “Uit onderzoek blijkt dat vrouwen een mannelijke baas verkiezen. ‘Omdat mannen rechtdoorzee zijn’, is de vaakst gehoorde reden. Vrouwen willen niemand voor het hoofd stoten, maar van al dat rond de pot draaien wordt niemand gelukkig. Privé of professioneel: durf te zeggen waar het op staat.” Vréneli Stadelmaier: “In mijn praktijk gaf een vrouw ooit af op haar leidinggevende. Ze ergerde zich omdat ze nooit vroeg hoe het met haar kind ging, of ze goed geslapen had en of ze leuke vakantieplannen had. Ik vroeg of ze dat ook gezegd had als het een man geweest was. ‘Natuurlijk niet’, antwoordde ze. Op de werkvloer zien vrouwen elkaar al snel als vriendinnen. Fijn dat het zo gezellig is, maar op de werkvloer is het niet al plezier wat de klok slaat. Commentaar op je werk voelt zo al snel aan als een aanval op de vriendschap. Probeer het niet persoonlijk te nemen en relativeer: het hoeft niet altijd leuk en gezellig te zijn op kantoor.”

“De vrouwelijke groepsdynamiek berust op gelijkheid”, stelt Vréneli Stadelmaier. “Om die te bereiken, maken we ons bewust zo klein mogelijk. Dat merk je al bij kinderen. Toen ik taximama speelde voor mijn zoontje en zijn hockeyploeg, hoorde ik vooral dingen als ‘Ik was echt goed vandaag!’ en ‘Heb je mijn goal gezien?’. Bij mijn dochter en haar vriendinnen was de sfeer een pak minder uitbundig: ‘Wat was ik slecht vandaag!’, ‘Ik moet een nieuw shortje hebben, hier lijken mijn benen dik in’... We willen anderen niet het gevoel geven dat we boven de groep uit willen steken, en daarom halen we onszelf naar beneden. Dat zie je later tijdens vergaderingen. Vrouwen houden hun mond uit angst om iets verkeerds te zeggen.”

De ander dingen gunnen

“Roddelen schept een band tussen de deelnemende partijen, maar gaat wel ten koste van iemand. Dat is onaardig én bedreigend: stiekem besef je namelijk dat jij ook weleens over de tong zal gaan. Hoe de bitchfactor een gunfactor kan worden? Eén: stop met roddelen. Twee: stop met roddelen. Drie: stop met roddelen”, zegt Vréneli Stadelmaier stellig. En als je wil dat anderen jou iets gunnen, denk eens na over wat je kan betekenen voor een ander. Lach niet groen als je collega tijdens een meeting komt aanzetten met een schitterend idee, maar prijs haar. “De vooroordelen zitten diep, maar door elkaar vooruit te helpen, kunnen we dat veranderen.
Zo introduceerde Michelle Obama het ‘amplifying’ of ‘versterkend’ fenomeen: tijdens vergaderingen in het Witte Huis spraken vrouwen af om elkaar te herhalen als een van hen een goed idee lanceerde. Zo helpen vrouwen elkaar om gehoord te worden. Bovendien hoef je zo niet langer elkaars outfit te bekritiseren bij de koffieautomaat: stof tot praten genoeg, met al die interessante inzichten van je collega’s.”

Lees ook binnen HLN+:

Sommige mensen krijgen tintelingen van filmpjes met tikkende vingernagels of knisperend papier: “ASMR is niet erotisch bedoeld”

Wees niet bang om voor schut te staan: zo ga je om met beschamende situaties

Waarom vrouwen geniepig seksisme accepteren



1 reactie

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Elke Claes

    En toch is roddelen soms niet slecht. De rotte appels worden er wel door weggefilterd, als je maar durft praten met elkaar.

Lees meer