shutterstock

Exclusief voor abonnees

“De overspelige is niet per se zijn partner beu: ontrouw kan je weer dichter bij elkaar brengen”

Weinig is zo verwoestend voor een relatie als overspel. Toch hoeft bedrog niet het einde te betekenen. Een gesprek met onderzoekster en relatietherapeute Geertje Walravens brengt duidelijkheid. “De blessure blijft een litteken. Maar met een litteken kan je leren leven en ook gelukkig zijn.”

“Het is goed dat psychotherapeute Esther Perel ontrouw op de agenda zet. Dankzij haar komt er mogelijks een maatschappelijke dialoog en komt het onderwerp hopelijk uit de taboesfeer”, stelt Geertje Walravens, zelf actief als relatietherapeute, opleider en onderzoekster bij Context (UPC KULeuven). “Mensen voelen zich gesteund door het besef: we zijn niet alleen en er bestaan koppels die het overleefd hebben.”

In ‘Liefde in verhouding’ poneert relatietherapeute Esther Perel dat we te zwaar tillen aan ontrouw. Ze keurt het niet goed en wil de pijn ervan niet minimaliseren, maar ze vindt dat overspel overdreven gedemoniseerd wordt en betreurt dat het in vele gevallen aanleiding is om uit elkaar te gaan. Ze pleit voor meer nuance en minder veroordeling. Als je voorbij het verdriet en de pijn geraakt, kan het een mogelijkheid voor groei en verandering zijn, en kan je er als koppel sterker uitkomen.

Jezelf vinden

Perel slaagt er altijd in om de zaken een mooie draai te geven en stelt: “De affaire heeft niets met jou te maken. De overspelige is niet per se zijn partner beu, maar houdt niet langer van de persoon die hij zélf is geworden.”

“Hij is niet op zoek naar een ander. Hij is op zoek naar een andere versie van zichzelf.”

Natuurlijk zijn er koppels die overspel plegen omdat ze in hun huwelijk doodongelukkig zijn, maar Perel heeft het vooral over de happy people: “Ze zeggen: ‘Ik ben blij met mijn partner, trots op ons leven, tevreden met wat ik heb. Toch ben ik vreemdgegaan.’ Waarom? Over de hele wereld luidt het antwoord: ‘Omdat ik weer voelde dat ik leefde. In de verhouding heb ik een deel van mezelf teruggevonden dat ik in mijn huwelijk al jaren kwijt was’.”

Geertje Walravens ziet die mensen (soms) ook. “Ze zijn gelukkig in hun relatie, zelfs nog steeds verliefd. Toch gaan ze elders op zoek naar een andere versie van zichzelf. Maar ik moet eerlijk zijn: dat is een minderheid. Veel vaker hoor ik een verhaal van elkaar kwijtgeraakt zijn. De realiteit van het leven is dat je in de hectiek van kinderen, werk en verbouwingen soms geen tijd meer maakt voor elkaar en uit elkaar groeit.”

Leren van overspel

Zowel Perel als Walravens pleiten ervoor om ontrouw niet noodzakelijk te zien als een bom onder het bed. Perel: “Gebruik de ontrouw als een katalysator voor verandering. Leer ervan. Praat over het waarom ervan. Het is niet makkelijk om na bedrog te herbeginnen als koppel, maar het kan. Ik omschrijf het als opnieuw trouwen, met dezelfde partner. Tegen paren die na ontrouw bij mij komen, zegt ik: ‘Jullie eerste huwelijk is voorbij. Maar jullie kunnen samen een nieuw huwelijk creëren als je dat wil’.”

Walravens: “Ik ben zelf 28 jaar gehuwd en heb het geluk nog steeds in een mooie relatie te zitten, die mij en mijn gezin veel biedt. Omdat ze zo’n meerwaarde aan mijn leven geeft, probeer ik als relatietherapeute koppels te overtuigen om vooral op moeilijke momenten geen overhaaste beslissingen te nemen. Het loont de moeite om na de eerste crisis samen te zoeken naar herstel en datgene dat zo waardevol was in de relatie.”

Net als Perel ziet Geertje Walravens de grote druk die er op de monogame relatie rust. “We verwachten veel. Onze partner is bijna alles voor ons en moet veel behoeftes invullen. Vroeger was het huwelijk een rationele, misschien zelfs economische overeenkomst. Nu spelen andere overwegingen mee: romantiek, liefde, vriendschap. We zoeken een zielsverwant. Als die dan ontrouw is, stort je wereld in. Die pijn is gruwelijk.”

Voorbij de pijn

Walravens probeert in haar onderzoek uit te vissen wat maakt dat sommige koppels ontrouw overleven en andere niet. Ze interviewde intussen een dertigtal paren en verzamelde verhalen vol pijn en kracht.

“Ik werd in mijn praktijk vaak met de verwoestende impact van overspel geconfronteerd, maar vooral met mensen die voorbij die pijn wilden geraken. Met ‘gewone’ relatietherapie kon ik die koppels onvoldoende helpen. Er was meer nodig. In de Amerikaanse literatuur waren er wel wat therapeutische behandelmodellen, maar die sloten niet echt aan bij wat ik in mijn praktijk hoorde. Het ging vaak om een bijna medische behandeling, gebaseerd op opeenvolgende fases. Hierdoor wordt de indrukt gewekt dat —mits ze een aantal stadia doorwerken — koppels aan het einde van de therapie ‘genezen’ zijn van de kwetsuur van het ontrouw.”

“Maar zo werkt het niet. Mensen evolueren niet netjes van de ene fase naar de andere. Ze beleven alle gevoelens door elkaar: kwaadheid, verlangen, verdriet, liefde... Beide partners zijn continu bezig met pijn en herstel. Je kan ook niet zeggen dat de situatie op een bepaald moment opgelost is. Er is zeker relatieherstel mogelijk, maar de blessure blijft een voelbaar litteken dat op sommige momenten zal opflakkeren, zelfs nog jaren na de affaire. Maar met een litteken kan je leren leven en ook heel gelukkig zijn. En heel soms wordt het met trots gedragen.”

Lees ook binnen HLN+ :

Na verliefdheid komt volwassen tevredenheid

Geef je relatie een energieboost

22 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • bart vansteenkiste

    1 maal ontrouw altijd ontrouw (trouwens wie in het straat beeld met zijn vrouw loopt en met zijn linker oog naar zijn vrouw kijkt en met zijn rechter naar een andere vrouw aan de andere kant van het straat beeld heeft al ontrouw gepleegt ,want is het niet beter uw beide ogen te verwijderen zodat niet heel uw lichaam in de hell beland

  • Linda Wellekens

    As er een probleem is met jezelf en dus met de partner kan je best eerst aan jezelf werken en dan aan de relatie. Maar overspel ? Neeneen, dat is te gemakkelijk en getuigt van een egoïstische en kinderachtige persoonlijkheid. En ik geloof absoluut niet dat een relatie dat kan overleven; ja misschen overléven, maar niet meer ten volle beléven.

Lees meer