4
AFP

Exclusief voor abonnees

Seks, hormonen en online dating: al je vragen over liefde beantwoord

Wetenschappers breken zich al sinds jaar en dag het hoofd over de vraag: wat is liefde? Een aantal jaren geleden werd er zelfs een wiskundige formule voor opgesteld. Aan de hand van maar liefst tien variabelen (van gevoel voor humor, via de relatie met schoonouders, tot het belang van seks) zou de formule kunnen voorspellen hoelang een relatie zou duren. Maar biedt dat echt een antwoord op de vraag? We zochten het uit in de hoofdstad van de liefde, Parijs.

Voor wie wil weten wat ware liefde is, begint dit verhaal met het amoureuze en tragische levenslot van Nigel. Nigel leefde op het kleine eiland Mana voor de kust van Nieuw-Zeeland. Voor de duidelijkheid: Nigel was een zeevogel, van de soort jan-van-gent.

Op het eiland leefden vroeger veel van deze vogels, maar ze verdwenen beetje bij beetje. Ornithologen wilden de dieren terughalen. Ze zetten daarom stenen vogels neer die als twee druppels water leken op echte jan-van-genten.

Al snel was het raak: de eerste échte jan-van-genten landden op het eiland. Maar het succes duurde nooit lang. De meeste vogels lieten zich niet neppen.

4 Nigel, een verstokte vrijgezelle vogel die een liefdevol setje vormde met een betonnen soortgenoot en zelfs een nestje voor haar bouwde, is overleden. De jan-van-gent leefde jarenlang in zijn eentje op Mana Island, een onbewoond eiland voor de kust van Nieuw Zeeland.
New Zealand Department of Conservation Nigel, een verstokte vrijgezelle vogel die een liefdevol setje vormde met een betonnen soortgenoot en zelfs een nestje voor haar bouwde, is overleden. De jan-van-gent leefde jarenlang in zijn eentje op Mana Island, een onbewoond eiland voor de kust van Nieuw Zeeland.

Onbeantwoorde liefde

En toen kwam, rond 2013, Nigel aangevlogen. Nigel zag één van de stenen vogels, nestelde zich naast ‘haar’ en ging er nooit meer weg. Als een romeo kroop hij tegen haar aan. Hij probeerde te paren en werd zelfs gezien met takjes in zijn snavel: klaar om een nest te bouwen. Zijn julia beantwoordde geen enkele avance, toch bleef Nigel bij haar. Als een eenzame vogel met een onbeantwoorde liefde.

En het werd nog erger. Na verloop van tijd landden toch weer echte jan-van-genten op het eiland, ook vrouwtjes. Maar Nigel bleef er stoïcijns onder. Hij had alleen oog voor zijn eigen stenen geliefde. Hij wilde bij háár zijn.

Tot 31 januari 2018. Toen werd Nigel dood gevonden door de opzichter van het eiland. Wat achterbleef was een stortvloed aan onbeantwoorde vragen.

Bekijk hier de video over Nigel:

Vragen over liefde

“Was dit echte liefde? Maakt liefde blind? Of is liefde een illusie?’’, vraagt Maud Gouy zich af, naar aanleiding van het levensverhaal van Nigel. Gouy heeft in Parijs, in het Palais de la Découverte, een tentoonstelling ingericht die probeert antwoord te geven op álle vragen over de liefde.

Aan de hand van maar liefst tien variabelen (van gevoel voor humor, via de relatie met schoonouders, tot het belang van seks) zou een formule kunnen voorspellen hoelang een relatie zou duren

Want hoewel liefde iedereen raakt, is de kennis erover nog beperkt. Er is wereldwijd een handvol wetenschappers dat probeert het fenomeen te doorgronden. Een aantal jaren geleden werd zelfs een wiskundige formule opgesteld met hét antwoord. Aan de hand van maar liefst tien variabelen (van gevoel voor humor, via de relatie met schoonouders, tot het belang van seks) zou de formule kunnen voorspellen hoelang een relatie zou duren.

Een journaliste nam de proef op de som en paste de formule toe op singles die zich bij haar meldden. Er bleek één man tussen te zitten met wie ze - wiskundig gezien - maar liefst 12,9 jaar haar leven zou kunnen delen. Maar in de echte wereld bleek zij hem niet leuk te vinden en hij haar ook niet. Einde experiment. De essentie van liefde lijkt ongrijpbaar.

Symfonie

“Je kunt liefde vergelijken met een symfonie’’, aldus seksuoloog Francesco Bianchi-Demicheli. “Je kunt een symfonie helemaal ontleden, van de stiltes en de akkoorden tot aan elke afzonderlijke noot die wordt gespeeld. Dat kun je bij liefde ook doen: haar ontleden tot aan de zenuwcellen die een rol spelen. Maar daarna begrijp je nog steeds niets van de schoonheid en de magie van een complete symfonie én van de schoonheid en magie van totale liefde.’’

In het Palais de la Découverte wordt toch een dappere poging gedaan. Het publiek loopt langs fragmenten uit Lady Chatterley’s Lover van D.H. Lawrence en luistert naar liefdesliedjes van Bruno Mars en Adèle. Een video toont hoe dans en erotiek in elkaar overlopen en statistieken laten zien dat 31 procent van de onlinedaters binnen één week seks heeft met een nieuwe partner.

Seks

Op speelse wijze word je meegenomen op een reis langs kunst en hormonen, langs romantiek en seks en langs snel kloppende harten en zwetende oksels - want ook die horen bij de liefde.”We laten alle aspecten zien, aan de hand van het werk van onder anderen psychologen, sociologen en neurologen”, aldus Gouy.

Seks en seksualiteit krijgen veel aandacht. Wat meteen opvalt: ‘de daad’ valt in heel veel woorden te vatten. De taalkundigde Agnès Pierron schreef een sekswoordenboek en vond - in de Franse taal - alleen al vijfduizend uitdrukkingen om het bedrijven van de liefde te omschrijven. ‘De poes laten miauwen’ is misschien nog wel de meest voor de hand liggende kwalificatie, maar het gaat ook over ‘de paus naar Rome sturen’ en ‘de locomotief van de trein scheiden’.

Woordenschat der liefde

Zo breedsprakig als seks kan worden bejubeld, zo beperkt is de woordenschat der liefde in onze westerse samenlevingen. We houden van rode sokken én van de hond, en we houden van onze partner en onze ouders.

‘Houden van’, ‘to love’ en ‘aimer’ zijn onmeetbaar grote containerbegrippen. ‘Ich liebe...’ en daarna kunnen we alles invullen.

De oude Grieken deden dat beter. Zij gebruikten vier woorden. Philia is vooral vriendschap. Eros staat voor begeerte en passie. Storgê is liefde voor gezinsleden. En agapè is onbaatzuchtige liefde, zoals bijvoorbeeld voor een god.

Een chemisch proces

Hedendaagse wetenschappers hebben ook geprobeerd de liefde op te delen om haar zo beter te begrijpen. De romantici onder de lezers kunnen de volgende alinea’s beter overslaan, want liefde is óók gewoon een chemisch proces in ons lichaam en ons hoofd.

De beroemde Amerikaanse antropologe Helen Fisher spreekt over lust, aantrekkingskracht en hechtenis. Die vormen de heilige drie-eenheid, aldus Fisher. 
Die drie onderdelen kunnen los van elkaar bestaan óf samen, en kunnen verschillen in intensiteit. Fisher haalde mensen naar haar lab om hun hersens te scannen. Wat gebeurt er als we verliefd zijn of opgewonden raken?

Hormonen

Bij lust spelen testosteron en oestrogeen een rol: hormonen die ervoor zorgen dat je ‘op zoek gaat’. Bij aantrekkingskracht en romantiek speelt dopamine juist weer een rol: het hormoon zorgt voor een euforisch gevoel, voor minder slaap en minder honger. Jazeker: dat zijn die vlinders in je buik. Bij hechtenis en vriendschap is het weer oxytocine die de stemming bepaalt, het ‘knuffelhormoon’. Het creëert een band en intimiteit.

Andere wetenschappers maken ook zulke onderverdelingen, ieder met hun eigen nadruk, soms met en soms zonder hormonen.

4 Foto ter illustratie
ANP XTRA Foto ter illustratie

Sms-verkeer

Met al die categorieën in het achterhoofd, behandelt de tentoonstelling in Parijs ook de meest praktische kanten van de liefde. Er staat parfum, als ingrediënt van een zwoel liefdesleven. Er wordt een liefdesfabel uit China voorgelezen. Er is zelfs aandacht voor ongewenste intimiteiten.

Natuurlijk is op de expositie ook een flink deel ingeruimd voor virtuele liefde en onlinedaten. Op een groot scherm kun je scrollen door romantisch sms-verkeer. Ex-uitgeefster Morgane Ortin verzamelt ze al twee jaar en schreef er een bestseller over. Zij bestrijdt de theorie dat digitalisering leidt tot vervlakking van ons liefdesleven. “Zodra het om de liefde gaat, zijn we allemaal een dichter.’’

Bekijk hier de video van De Ochtend Show to go waarin de mateloze populariteit van online daten wordt besproken:

Het antwoord is ja

Om tot slot nog even terug te komen op de Nieuw-Zeelandse Nigel: het antwoord is ja. Liefde maakt blind. Dat blijkt uit onderzoek dat in 2008 werd gedaan aan de University of California.

Proefpersonen kregen foto’s te zien van ‘singles’. Daarna bleek dat de proefpersonen die zelf verliefd waren, veel minder keken naar de uiterlijke kenmerken van de singles dan de andere proefpersonen. Ware liefde heeft dus een remmende functie, concludeerden de wetenschappers. “Liefde houdt partners bij elkaar, zelfs als er romantische alternatieven zijn.’’

En dat geldt dus ook voor jan-van-genten. Nigel was verliefd op een stenen vogel en had geen enkel oog meer voor de echte vogels om hem heen, met wie hij wél een nestje had kunnen maken.

4 Foto ter illustratie
shutterstock Foto ter illustratie

Geen onderwerp waar meer over wordt geschreven en gesproken dan de liefde. Wij verzamelen de beste artikels over lust en liefde in dit dossier.

Hamid (30):”Ik heb 4 vaste sekspartners, die ik eens in de maand zie”

Britt heeft een affaire met een BV: “Twee dagen per week leven we samen. Maar als hem iets overkomt, zal ik het moeten lezen in de krant”

Anneleen (38) bedriegt haar man: “Telkens als ik thuis seks had, dacht ik enkel nog aan Olivier”

3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Khalid Zaroili

    Verliefdheid is een chemisch of biologisch proces in je lichaam dat maar enkele maanden duurt dus vrouwen de prins op het witte paard wordt na een tijd de prins aan de leiband feit dus als je je prins niet kan temmen in die periode zal de prins met zijn paard andere landschappen opzoeken

  • steven goossens

    Oh my god hier gaan we weer.... Eeuwige trouw bestaat gewoon niet! Geen enkele man blijft een leven lang (sexueel)trouw aan dezelfde partner. Als je een boek 5 keer gelezen hebt ken je hem ook vanbuiten en is de spanning weg... Liefde en sex hebben gewoon NIKS met mekaar te maken, dat is opgelegde waarheid

Lees meer