Exclusief voor abonnees

Vijf ecowarriors vechten voor onze wereld

Morgen is het de Internationale Dag van de Aarde. Maar voor deze vijf dames draait élke dag rond onze wereldbol: zij strijden voor een beter milieu. U toch ook?

Elisabeth Van Lierop (30) - Hippe Veganiste

5 Elisabeth Van Lierop
Stephen Mattues Elisabeth Van Lierop

Wat doe jij om onze planeet te redden?

«Ik eet al zes jaar veganistisch en ik krijg vaak de vragen: Wat éét je dan nog? Hoe werkt dat juist? En dus dacht ik: ik zal het laten zien. Zo ontstond mijn blog ‘Plantbased’. Daarop laat ik op een toegankelijke manier zien dat het niet zo moeilijk is om plantaardig te eten. Ik zet allerlei receptjes online en ik merk dat het mensen aanspreekt. Heel vaak zit veganisme in een negatief discours – mensen voelen zich al snel aangevallen en denken dat ze niks meer mogen eten – terwijl je het ook gewoon een kans kan geven. Probéér het eens, bak eens pannenkoekjes zonder melk en eieren. Wie weet vind je het lekker.»

Kan je leven van je blog?

«Ik ben van opleiding bedrijfspsychologe, maar daar doe ik verder niets mee. Dankzij mijn blog geef ik wel regelmatig workshops, of doe ik caterings. En verder doe ik ook af en toe modellenwerk. Er moet natuurlijk geld in het laatje komen.»

Heeft veganisme nog een wollig imago?

«Die tijd is voorbij. Ikzelf ben verre van een hippie die enkel wortels eet of op een appel zit te kauwen. Mijn lief Tijs (Delbeke, red.) en ik wonen niet in een hut in het bos, maar midden in de stad. Hij is muzikant en tourt met Warhaus. Hij staat in heel Europa op alle podia. Hij leidt een rock-’n-roll-leven en wij – ik en onze dochter Nala van bijna twee – ook. Nala was vier dagen oud toen we met haar op het eerste festival stonden. Dus nee, veganisten staan heus niet hele dagen bomen te knuffelen. (lacht)»

Heb je je vriend moeten bekeren?

«Hij was er al een beetje mee bezig, maar hij had de knop nog niet omgedraaid. Eten was voor hem gewoon ‘datgene wat hij backstage voorgeschoteld kreeg’. Intussen weet hij hoeveel ecologischer het is om plantaardig te eten. Kijk naar de waterbesparing alleen al. Wie korter doucht of het toilet minder doorspoelt, kan tien liter water per dag besparen. Wat goed is. Maar per dag een biefstuk minder eten, bespaart in één keer vijfhónderd liter water. Je voetafdruk wordt in één ruk verkleind. Het wordt lachend gezegd, maar het is een feit: een vegetariër in zo’n dikke auto is milieuvriendelijker dan een vleeseter op de fiets.»

Ik sta niet elke dag bomen te knuffelen

Elisabeth Van Lierop

Bots je soms op weerstand?

«Niet meer. Vijftien jaar geleden, toen ik vegetarisch begon te eten, lagen de kaarten anders. In de supermarkt vond je toen een blok tofoe en een pak seitan. Punt. En niemand wist hoe je dat nu precies moest klaarmaken. Ik weet nog dat mijn mama zo’n wit blok in de pan legde en vroeg: ‘En dit is wat jij vanaf nu wil eten?’ (lacht) Ze dacht dat het wel zou overwaaien. Dat het iets puberaals was. Maar ...»

... dat was het niet?

«Toch niet helemaal. Ik had een lief dat straight edge was, en hij wilde me niet meer kussen als ik een hamburger gegeten had. En dus stopte ik met vlees eten. (lacht) Ik besef dat het niet de meest idealistische reden is. Maar hoe meer ik erover begon te lezen, hoe méér redenen ik vond. Nu ook het veganisme erbij gekomen is, voel ik me beter en fitter dan ooit. Ik ben blij dat de mindset zo veranderd is. Ben & Jerry’s heeft plantaardig ijs, zelfs Baileys heeft een vegan variant en in steden als Berlijn vind je in het eerste het beste café wel vegan nacho’s. Er komen steeds meer producten die niet hoeven onder te doen voor de standaardversie.»

Voeden jullie ook jullie dochter plantaardig op?

«Thuis eet ze alleen plantaardige dingen en in de crèche gaan ze er heel erg in mee. Vegetarisch eten is er ingeburgerd, en Nala krijgt er sojayoghurtjes in plaats van gewone. Maar wat als ze bij de grootouders is en haar nichtje eet er soep met balletjes? Wel, op dit moment kent ze dat nog niet. Maar ik ga daar ook niet té rigoureus in zijn. Onze ondergrens is dat Nala geen vlees of vis eet, maar over al de rest zijn we flexibel. Ik ben zelf één jaar zo strikt geweest dat ik op een verjaardagsfeest met een appel in mijn hand zat in plaats van een stukje taart te eten. Nu laat ik het wat los.»

Voelt het goed om eens te ‘zondigen’ ook?

«Zelfs niet. Vorige zomer at ik nog eens een gewoon ijsje. Achteraf dacht ik: was het die paar minuten genot nu waard? Waarom heb ik in dat ijssalon niet gevraagd of ze ook plantaardig ijs hadden? Misschien was ik wel de derde klant die dat vroeg, waardoor de baas zou gaan nadenken: kunnen we ook ijs op basis van kokosmelk voorzien? Hoe meer mensen de vraag stellen, hoe meer producten er komen. Vroeger zag je één pak sojamelk in de supermarkt, nu is er een heel assortiment. Soja is niet meer het dutske van de melkafdeling.»

Wat doe je nog voor het milieu?

«Ik ben helemaal vóór consuminderen. Ik heb heel weinig kleren en ik heb al vijf jaar niks nieuws gekocht. Behalve ondergoed, panty’s en soms eens een paar schoenen. Al wat ik koop is tweedehands. Voor Nala heb ik álle kleertjes gekregen van vrienden die nog dozen vol hadden staan. Op onze geboortelijst stond: ‘Geef a.u.b. tweedehands.’ Ik probeer de lijn zo veel mogelijk door te trekken. Ik heb geen rijbewijs, ik gebruik de fiets en het openbaar vervoer. We hébben een auto, maar we gebruiken die enkel voor grote aankopen of afstanden.»

Behalve ondergoed, panty's en schoenen heb ik al vijf jaar niks nieuws gekocht

Elisabeth Van Lierop

Wat hoop je te bereiken?

«Als iemand zegt ‘Ik heb iets van je blog gemaakt’ of ‘We hebben jouw taart gebakken’, denk ik: yes, wéér iemand die ontdekt heeft dat plantaardig eten lekker is. Ik wil jonge mama’s die vragen hebben over plantaardig opvoeden verder te woord staan. Ik probeer vooral diegene te zijn die ik zelf had willen ontmoeten tien jaar geleden. Ik wil op een positieve manier blijven uitdragen dat je niet hoeft in te boeten. Dat wie duurzaam leeft, nog héél veel dingen kan eten, dragen en kopen.»

Bepaalt veganisme mee jouw geluk?

«Soms wil ik weleens even iemand zijn die nergens bij stilstaat. Maar dat zal nooit zo zijn. Dit is zo hard wie ik bén. Het geeft richting aan alles wat ik doe. Ik zou niet elke avond een afhaalmaaltijd kunnen opwarmen in de microgolf. Ik wil niet hard moeten werken om mijn kleerkast te betalen. Veel liever zet ik in op tijd en beleving: als ik mezelf wil belonen, dan ga ik niet shoppen, maar laat ik me eens masseren of volg ik een yogales. Of ik ga in een plantaardig high-end restaurant van een achtgangenmenu genieten.»

Oké, dat wil ik ook wel.

«(lacht) Het is simpel zodra je inziet: misschien had ik beter geen honderdvijftig euro uitgegeven aan mijn tiende jeans, want ik kan er tenslotte maar één tegelijk dragen. Veel beter was ik met die honderdvijftig euro tien keer koffie gaan drinken met iemand die ik tof vind. Probeer het maar eens.»

www.plantbased.be

Anne Hilden (42) verkoopt eco- & fair fashion

5 Anne Hilden
Stephen Mattues Anne Hilden

Eerst en vooral: hoe komt een Finse in Vlaanderen terecht?

«Tien jaar geleden werkte ik voor het Europees Parlement – voor de groene fractie uit Finland was ik persattaché. Het was daarna niet zo gemakkelijk om nog terug te keren naar huis, omdat ik mijn man hier leren kennen heb. (lachje) Ik ben voor de liefde in Brussel gebleven. Intussen wonen we in Mechelen, en daar hebben we onze boetiek Supergoods geopend.»

Hoe werd je ondernemer?

«Ik was altijd al bezig met duurzaamheid. Rond mijn vijfendertigste wilde ik een carrièreswitch maken. Ook mijn man, die in het onderwijs stond, had zin in iets anders. Samen openden we onze conceptshop, vol eerlijk gemaakte mode, accessoires en cosmetica. De winkel is nu vijf jaar open. We zijn gestart tijdens de economische crisis. Maar vandaag lopen de zaken goed. We groeien. Mijn man en ik staan samen in de zaak, en we hebben twee werknemers. Retail en mode is natuurlijk moeilijk, als sector. Het compromis tussen commercieel en duurzaam is niet altijd evident.»

Is ecofashion veel duurder?

«Niet altijd. Eigenlijk zijn de prijzen vrij betaalbaar. De ecologische merken doen minder marketing, waardoor je voor een paar duurzame sneakers evenveel betaalt als voor een ander merk. Bij doorsneemerken betaal je voor een stuk de marketing mee.»

Draag je zelf alleen duurzame kledij?

«Mijn garderobe is bijna honderd procent van onze winkel en andere duurzame merken. Onze meisjes van twee en zes dragen ook duurzame of tweedehandskleren. De kleinste krijgt sowieso alle kleren van haar zus.»

Waarom is dit zo belangrijk voor jou?

«De klimaatverandering houdt me bezig. We moeten met z’n allen consuminderen. Ook sociale rechten vind ik heel belangrijk. Wie heeft het écht slecht in de wereld? De vrouwen in de textielfabrieken én hun kinderen. Dat aspect van de hele textielindustrie is minstens even belangrijk. Ik probeer het goeie voorbeeld te zijn, en ik probeer klanten te helpen om duurzame kleren te vinden.»

Wat is hét grote pluspunt van ecomode?

«De kwaliteit. Ik geloof echt in slowfashion. Echt bewust kiezen voor een kledingstuk en er ook lang mee doen. Kopen op lange termijn, en niet om de zoveel weken iets uit de winkel meegrissen. Soms adviseren we klanten om níéts bij ons te kopen, als ze het niet echt nodig hebben.»

Soms adviseer ik klanten om niets te kopen,
als ze het niet echt nodig hebben

Anne Hilden

Dat lijkt me geen goeie verkooptactiek.

(lacht) «Ach, ze komen vast een volgende keer terug. De meeste klanten zijn dertigers en veertigers, al zien we ook wel studenten bij ons shoppen. De stijl is eerder minimalistisch en Scandinavisch geïnspireerd. Ik heb geen specifieke modeopleiding gehad, maar ik heb me snel ingewerkt. Mijn man en ik gaan vaak met veel plezier naar een grote groene beurs in Berlijn, tijdens de Fashion Week.»

Kreeg je je groene hart van thuis uit mee?

«Onbewust wel, al werd daar thuis niet zoveel over gepraat vroeger. Thuis waren we altijd wel zuinig met energie, we woonden pal in de natuur, ik eet al vegetarisch sinds ik tiener ben, we recycleerden flink en we composteerden. Ik was als studente ook al politiek actief.»

Is dit een goed moment, denk je, om duurzame mode echt op de kaart te zetten?

«Dat denk ik wel. Mensen zijn al enige tijd bezig met gezond eten, en stilletjesaan zie je dat engagement ook doorsijpelen naar kledij. De ramp van Rana Plaza – de textielfabriek in Bangladesh die in 2013 instortte, waarbij meer dan duizend doden vielen – heeft voor een fashionrevolutie gezorgd, waardoor mensen bewuster zijn gaan kopen. Sindsdien begrijpen ze waarom de prijs iets hoger is en waarom ze dat kopen. Los van het ethische is er ook het ecologische aspect: onze denimmerken gebruiken bijvoorbeeld véél minder water en minder schadelijke technieken dan de klassieke denimmerken. Niet onbelangrijk als je weet dat de textielindustrie de op één na vuilste ter wereld is.»

Lig je als mama soms wakker van de toekomst van je kinderen?

«Absoluut, ik vraag me af hoe het klimaat zal evolueren en of het waterniveau nog zal toenemen. Daarom probeer ik het zo goed mogelijk te doen in mijn eigen omgeving. Niet alleen in de winkel, ook thuis. Het enige waar ik moeilijk op kan beknibbelen, zijn mijn reisjes: ik neem een paar keer per jaar het vliegtuig om mijn familie te bezoeken in Finland. Dat voelt niet altijd juist, maar voorlopig zie ik geen andere manier. Thuis eten we zo organisch mogelijk, we nemen slechts af en toe de auto via Cambio, we composteren, ik leer de kinderen duurzaam leven en recycleren. We leggen dat niet woord per woord uit, ze kopiëren ons gedrag. En als ze eens speelgoed vragen, dan zeg ik niet zomaar automatisch ja, maar leg ik uit dat we beter aan vrienden kunnen vragen om speelgoed van elkaar te lenen.»

www.supergoods.be

Magalie Gilles (28) werkt voor Greenpeace

5 Magalie Gilles
Stephen Mattues Magalie Gilles

Wat doe je binnen Greenpeace?

«Ik ben coach binnen de fondswerving: ik begeleid een team dat fondsen inzamelt. Eigenlijk ben ik tolk Engels-Russisch en na mijn studies werkte ik eerst in een gewoon bedrijf. Dat was te kapitalistisch naar mijn gevoel. Ik kon er niet aarden. Ik ben na vier maanden gestopt en stelde me de vraag: wat wil ik wél doen? Zo kwam ik terug bij alle waarden die ik van kinds af belangrijk vond. Een maand later solliciteerde ik bij Greenpeace, en daar zit ik vandaag nog.»

Vertel eens over die waarden.

«Ik heb een heel sterk rechtvaardigheidsgevoel. In de lagere school was ik degene die het opnam voor het kneusje van de klas. Zo word je uiteindelijk alle twee gepest, maar ik vond het dat waard. Ik ben tussen de dieren opgegroeid, op de boerenbuiten, in West-Vlaanderen. Bij ons thuis hadden we een hond, een paar kippen, een pony en konijnen. We plantten ook onze eigen groentjes. Ik heb dat altijd heel leuk gevonden. Ik kon en kan dierenleed écht niet aanzien. Als klein meisje zag ik beelden van Greenpeace, hun acties met de bootjes, en toen al dacht ik: dat wil ik later ook. Want de natuur en de dieren hebben geen stem. Ik wilde van kleins af vegetariër zijn, maar ik mocht niet van mijn ouders. Als tiener deed ik het wel, maar dat was dan weer moeilijk omdat ik niet wist hoe ik dat moest bereiden. Nu ben ik al vijf jaar vegetariër.»

Word je als Greenpeace-werknemer verwacht mee te doen aan acties?

«Daar ben je helemaal vrij in. Ik heb al vaak deelgenomen aan acties en betogingen, ook van andere organisaties trouwens. Ik heb ook al twee keer in de cel gezeten. Dat moet je eens meegemaakt hebben, zeker? (lachje) De eerste keer was tijdens de klimaattop in Parijs, tijdens een actie met activisten van over de hele wereld. Ik had vrijaf genomen – want activisme is onbetaald – en stond mee aan de Arc de Triomphe. We zijn toen allemaal opgepakt en ik ben samen met andere meisjes in de cel beland. We hebben daar een beetje yoga en meditatie gedaan. Best gezellig, al liet de hygiëne wel wat te wensen over. Een andere keer in België deed ik mee aan een actie van een kleinere Brusselse organisatie (EZLN) – hun tagline is ‘We are nature defending itself’ – die druk zet op bedrijven die bijvoorbeeld met schadelijke pesticiden werken. Net die ene keer kwam er politie bij. Wéér een nachtje in de cel.»

Waar droom je van?

«Goeie vraag. Ik leef van dag tot dag en zie wel wat er komt. Al wil ik nog wat meer de wereld verkennen en misschien nog eens in het buitenland werken voor Greenpeace – ik heb in Nieuw-Zeeland met de zodiac leren varen, waarmee we vrachtschepen of olieboorplatformen benaderen. Ik werk op een inspirerende plek, om­geven door geëngageerde mensen.»

Stoor je je aan mensen die er geen zak om geven?

«In mijn naaste omgeving heb ik zulke mensen niet. Daar ben ik dankbaar voor. Your vibe attracts your tribe, juist? Maar ik neem het anderen niet kwalijk. Vaak is het onwetendheid. Het leven ís ook veel simpeler als je het allemaal niet weet of ziet. Ik snap dat mensen zoveel stress hebben in onze maatschappij dat ze er milieuzaken niet bij kunnen nemen. Maar ik denk dat de bewustwording groter aan het worden is. Daar trek ik me aan op.»

Ik zat al twee keer in de cel

Magalie Gilles

Krijg je soms negatieve reacties?

«Soms heeft men een oordeel klaar. Het beeld dat mensen hebben van onze organisatie is tamelijk eentonig en het omvat niet al het werk dat we doen. Ze zien alleen onze acties die sensationeel genoeg zijn om de media te halen, maar we doen zoveel méér. Neem bijvoorbeeld ons recente onderzoek en de campagne rond de luchtvervuiling in België.»

Denk je soms: als tolk zou ik meer kunnen verdienen?

«Nee. Greenpeace is inderdaad een ngo en werkt totaal onafhankelijk. Ik zal er niet rijk van worden, maar dat zie ik niet als een opoffering. Geld is een tool, je kan het gebruiken om dingen te doen of iets mee te kopen, maar in balans zijn met jezelf is zoveel belangrijker. Ik geef trouwens veel van mijn geld weg, ook aan andere organisaties.»

Moeder Aarde is je dankbaar.

«En ik ben Moeder Aarde dankbaar. Ik geloof echt in een betere wereld. Ken je de morfische resonantie, volgens Rupert Sheldrake? (Brits auteur, red.) Zijn theorie zegt dat informatie op een bepaald onderbewust niveau doorgegeven kan worden. Hét voorbeeld is dat van een vogelsoort die enkel in Engeland voorkwam en in een deel van Europa. De vogelsoort kon geen oversteek maken, dus er was tussen de groepen geen contact. In Engeland hadden die vogels een manier gevonden om melkflessen te openen. Een paar weken later begonnen ook de vogels in Europa dat te doen. Zonder dat er iets van communicatie of externe uitwisseling geweest was tussen beide groepen. Zodra je als ‘soort’ een bepaald niveau bereikt, waarbij het nodig wordt iets te veranderen om te overleven, wordt die informatie onbewust doorgegeven. It spreads. Ik merk dat veel mensen veel bewuster leven. Er wordt nog altijd te veel vlees gegeten, maar dat is wél enorm aan het dalen. Steeds meer mensen dragen iets kleins bij, en hoe meer er dat doen, hoe beter. Be the change you want to see in the world. Geef het goeie voorbeeld. Hoe vaak hoorde ik in mijn vriendengroep niet: ‘Wablieft, gij wast uw haar niet met shampoo?’ Intussen zijn sommigen me gevolgd.»

Met wat was je het dan wel, als ik vragen mag?

«Met water en een ei, één keer per maand. Ik voeg er wat essentiële olie aan toe, zoals lavendel of citroen, en daarna was ik alles uit. Ik gebruik tussendoor droogshampoo, op basis van maiszetmeel. Ik forceer niemand, maar ik reik andere opties aan. Vorig jaar met kerst heb ik mijn pa zo voor het eerst vegetarisch stoofvlees voorgeschoteld. En hij vond het erg lekker. Als mijn pa het kan, kan iedereen het. (lacht)»

Naziha Mestaoui (43) - digitale kunstenares

5 Naziha Mestaoui
Stephen Mattues Naziha Mestaoui

Kan kunst de wereld redden?

(lacht) «Het is alleszins mijn doel, als kunstenaar en environmentalist, om mensen te verbinden met alles wat leeft. We zijn allemaal één: planten, dieren, mensen. We maken deel uit van een geheel en ieder van ons heeft zijn of haar plekje. Die boodschap probeer ik over te brengen via mijn installaties. De meest bekende is ‘1 Heart 1 Tree’: in 2015, tijdens de klimaatconferentie in Parijs, kon iedereen die dat wenste via een smartphoneapp een digitale boom laten verschijnen op de Eiffeltoren. Voor elke digitale boom, die groeide op basis van je hartslag, werd er ook een echte geplant. Er zijn toen in totaal 55.000 bomen geplant, in Frankrijk, Senegal, India en het Amazonegebied. Ik wilde mensen doen inzien dat een boom niet zomaar een stuk hout is. Niet zomaar een product dat je eindeloos kan exploiteren. Het is een ander levend wezen, met wie we állemaal verbonden zijn.»

We zijn ook állemaal verantwoordelijk, zeg je.

«Precies. Ik ben nu achttien jaar actief als kunstenaar. Ik vind het noodzakelijk om mensen naar de toekomst te dóén kijken. De rode draad door mijn werk is de combinatie van digitale technologie en ecologische actie. De boodschap telt.»

Ik wil mensen opnieuw verbinden met de natuur

Naziha Mestaoui

Van wie heb je die grote liefde voor de natuur?

«Mijn moeder is Belgische, mijn vader is van Tunesië. Mijn ouderlijk huis was vlak tegenover het Jubelpark in Brussel. In ons gezin was het de gewoonte om ons te ontfermen over alle gewonde dieren. Zo nam ik als kind altijd vogels mee naar huis die uit het nest gevallen waren. Maar ook eekhoorns werden indien nodig door mij verzorgd. Bij momenten hadden we tot dertig gewonde diertjes in huis. (lacht) We voedden hen met de hand, en lieten ze weer vrij als ze beter waren. De liefde voor de natuur zat er diep in, toen al. Ik ben een stadsmeisje – ik woon in Parijs – maar ik heb behoefte om af en toe de natuur in te trekken. Die passie voor natuur in mijn kunst steken doe ik sinds zeven jaar.»

Door een keerpunt in je leven?

«Ergens wel. Op een wetenschappelijke conferentie had ik een Braziliaanse indiaan ontmoet, en hij nodigde me uit voor een samenkomst met stamhoofden uit het Amazonegebied. Die ontmoeting heeft mijn leven veranderd. Indianen zien geen hiërarchie tussen mens, dier of plant. Fauna en flora zijn voor hen intelligente wezens met wie ze samenleven. Ze leven van de jacht, visvangst en de pluk. Ik heb een paar maanden in het Amazonewoud gewoond en ik voelde me nergens zo verbonden met de natuur.»

Sta je in je vriendenkring bekend als dé ecowarrior?

«Ik hou niet van het woord ‘warrior’. Een kunstwerk is voor mij een invitatie. Niemand is verplicht om het aan te nemen of om ernaar te kijken. Ik strijd tegen niemand, omdat ik het gevoel heb dat je door strijd net het negatieve gaat versterken. Ik probeer mensen uit te nodigen om even mee te gaan in gedachten, op een zachte manier. Hopelijk leidt dat tot een concrete impact. Misschien wílden mensen helemaal niet herbebossen, toen ze hun digitale boom op de Eiffeltoren zagen, maar vonden ze het een tof project? Ook goed. Mogelijk denken ze de dag daarna nog eens na over dat herbebossen.»

In hoeverre zit je activisme ook in je dagelijks leven?

«Het maakt deel uit van mijn manier van denken, van mijn manier van zijn. Ik eet bijvoorbeeld geen vlees. Ik drink uitsluitend kraantjeswater. Ik koop zo weinig mogelijk overbodige spullen. Ik wil niet mee verantwoordelijk zijn voor alle zaken die fout lopen in de wereld. Als je niet toepast wat je gelooft, klopt er iets niet. Maar ik zal nooit anderen veroordelen. Ieder kiest zijn weg, maakt eigen keuzes. Wie ben ik om te zeggen wat andere mensen moeten doen?»

Wat is je ultieme droom?

«Ik heb er zoveel. Ik wil verder gaan met het planten van bomen. Intussen reist mijn digitale ‘1 Heart 1 Tree’-project de wereld rond en hebben we al zo’n 100.000 bomen geplant. Dat moeten er miljarden worden. De droom is ook om voldoende mensen te raken. Opdat er verandering komt dánkzij hen, waarna ze die overtuiging doorgeven aan de volgende generaties.»

Anderen zal ik nooit veroordelen, iedereen maakt eigen keuzes

Naziha Mestaoui

Waar voel jij je echt thuis?

«Ik voel me heel erg verbonden met België, ook al woon ik al achttien jaar in Parijs. Ik ben ernaartoe verhuisd voor de liefde. Parijs is een mooie uitvalsbasis, want ik reis veel. Mijn ouders en zus wonen in Wilrijk, mijn andere zus in Aix-en-Provence. In Tunesië woont nog een deel van de familie, maar hen zie ik helaas niet vaak genoeg. Ik weet wel dat ze trots zijn op mij.»

Je bent ook vooral erg gepassioneerd.

«Dat is de basis. De passie is de energie die ik nodig heb om in al mijn projecten te steken. Mijn artistieke projecten brengen me tot in de kleinste dorpen, bij plaatselijke bevolkingen. Samen met de locals plant ik fruitwouden en lokale boomsoorten, waardoor het ecosysteem zich herstelt. Door het heraanleggen van mangroven kunnen honderden families opnieuw de aarde bewerken die ze nodig hebben voor hun voedselvoorziening. Het contact met die mensen en het concrete resultaat zien ... dat is zo extraordinaire.»

nazihamestaoui.com

Ortja Wille (39) - Zero waste girl

5 Ortja Wille
Stephen Mattues Ortja Wille

Je noemt jezelf op je blog een ‘schonestadsmeisje’. Leg eens uit.

«Ik probeer eenvoudig en schoon te leven met zo weinig mogelijk verspilling en afval. Zelf heb ik geen vuilnisbak meer in huis: ik produceer in mijn persoonlijk leven bijna geen afval.»

Hoe doe je dat?

«Je doet het vooral niet van de ene dag op de andere. Dat gebeurt in stappen. De eerste regel in heel de zero waste movement is om afval te weigeren. Al wat je niet in huis neemt – wat je dus weigert aan de kassa of in winkels – belandt niet in jouw vuilnisbak. Het begint buiten je eigen deur. Op mijn blog en Facebookpagina leg ik per kamer, per ruimte in huis, uit wat ik doe om zo weinig mogelijk tot geen afval te hebben.»

Waarom ben je daarmee begonnen?

«In 2014 had ik wat kleine gezondheidsproblemen, waardoor ik op mijn voeding ging letten. Ik besliste om alleen nog biologische voeding te eten. Het viel me op dat veel biologische producten verpakt waren – de tomaten in een schaaltje, de komkommers in plastic – en zo ontstond er een bewustzijn over afval. Ik ben me daarin gaan verdiepen. Zo las ik onder meer ‘Zero Waste Home’ van de Amerikaanse Bea Johnson. Zij leidt in Amerika een afvalloos leven, samen met haar man en twee kinderen. Ze heeft me enorm geïnspireerd: haar boek was het startschot. Zo begon ik thuis ruimte per ruimte aan te pakken. Je moet kleine, maar grondige stapjes zetten. En je moet overtuigd zijn van wat je doet. Als je bewustzijn niet oprecht is, dan hou je dit niet vol.»

Thuis heb ik geen vuilnisbak nodig

Ortja Wille

Met welke ruimte ben je begonnen?

«Met de badkamer. Eerst heb ik alle producten die ik nog had – shampoo, conditioner, douchegel – opgemaakt en vervangen door dingen die afvalvrij zijn. Een shampooblokje in plaats van vloeibare shampoo. Ik koop alleen nog wat je kan bijvullen. Oorstokjes, watten, scheermesjes: dat is allemaal plastic en textiel dat je gebruikt en weggooit. Ik ben begonnen met dingen uit te proberen, en ik heb alternatieven gezocht en gevonden. Om me te ontschminken gebruik ik nu een washandje met wat olie. De wegwerpmesjes heb ik vervangen door eentje dat je levenslang kan gebruiken. Ik maakte foto’s van het proces, postte ze op Instagram en ontdekte dat er veel interesse voor was. Niet veel later leerde ik een meisje kennen dat precies dezelfde passie had. Zo is onze blog schonestadsmeisje.com ontstaan. Ik werk als verpleegkundige op de intensieve zorgen en vul de blog in mijn vrije tijd. Maar dat kost me geen moeite, omdat het voortvloeit uit wie ik ben. Ik stel mijn leven tentoon aan de buitenwereld.»

In de hoop zo veel mogelijk mensen te inspireren?

(knikt) «Ik wil vooral niet moraliseren of met de vinger wijzen. Wel geloof ik in het sneeuwbaleffect van kleine handelingen. Door het goeie voorbeeld te geven, heb je het meeste invloed. Op mijn werk wordt koffie gedronken in kleine plastic bekers, maar ik gebruik altijd een mok. Intussen doen een aantal collega’s hetzelfde. Zelf heb ik ook altijd een vork en een katoenen servet in mijn handtas. Zo hoef ik nergens plastic bestek of papieren servetten aan te nemen. Voor alles wat wegwerpbaar is, bestaat er een duurzaam alternatief. En ja, soms zijn er mensen die me voor gek verklaren, maar dat zie ik als een mooie opening om er een gesprek over te beginnen. Misschien zal die persoon er achteraf toch eens over nadenken.»

Is er een partner die meegaat in jouw verhaal?

«Ik heb een partner, maar we wonen nog niet samen. Wat het iets makkelijker maakt, want ik hoef alleen rekening te houden met mezelf. Mijn vriend staat weliswaar volledig achter mijn principes. Ik heb hem leren kennen toen ik al volop bezig was met mijn ‘zero waste’. Het feit dat ik me tot hem aangetrokken voel, en dat we samen zijn, is omdat we elkaar ook daarin kunnen vinden. Hij heeft er veel respect voor en hij veranderde al kleine gewoontes. Zo koopt hij bijvoorbeeld geen vooraf bereide slaatjes in potjes meer.»

Is een ‘zero waste’-leven niet ingewikkeld?

«Net integendeel. Het maakt mijn leven zoveel makkelijker. Ik vermijd winkels met kledij waar een productieproces, energiekost en transport bij kwam kijken. Want dat is een groot afvalspoor dat veel verder reikt dan de verpakking alleen. Ik koop zo veel mogelijk tweedehands. Ik hecht steeds minder waarde aan het materiële. Ik leef zo eenvoudig mogelijk.»

Uit liefde voor de aarde.

«Absoluut. En uit grote bezorgdheid over het milieu. Ik wéét dat ik door die ene plastic fles te weigeren onze wereld niet red. Maar als we het allemaal doen, maken we wél een groot verschil. Ik werk sinds kort vier vijfde om vaker ‘ja’ te kunnen zeggen tegen workshops. Ik hoef geen podia, maar ik wil wel vaker gaan spreken, vooral op scholen. Om jongeren te inspireren: zij zijn onze toekomst.»

Oorstokjes, watten, scheermesjes: ik heb alternatieven gezocht en gevonden

Ortja Wille

Goed, hoe begin ik eraan?

«Het klinkt wat vies, maar analyseer eerst je afval. Giet je vuilzak leeg. Zo zie je wat je probleemzones zijn. Veelal is hét grootste probleem groente, voedselresten en de verpakking ervan. Creëer minder voedselafval door een composthoopje te voorzien. Zeg in de winkel nee tegen de plastic fles, neem je eigen boodschappentasje mee, en je hebt al een megaverschil gemaakt. Vermijd voedselverspilling en shop alleen wat je nodig hebt. Maak een boodschappenlijstje, koop bijvoorbeeld maar voor twee dagen en kook de derde dag met de overschotjes. En ga dan pas terug naar de winkel.»

schonestadsmeisje.com

1 reactie

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Jean-Pierre Vercruysse

    Denk ik niet aan, ik eet graag mij steak en ander vlees. Mijn kippen leggen eieren.

Lees meer