Pieter-Jan Vanstockstraeten

Exclusief voor abonnees

Sportarts en Tom Boonen bespreken effect van fietsen op je lichaam: “Minder belastend voor wie kilo’s wil verliezen”


Worden je longen echt sterker als je vaak gaat fietsen? Helpt het tegen artrose en diabetes? Tom Boonen is er alvast van overtuigd dat fietsen sowieso goed is voor je humeur. “’s Avonds fietsen helpt me wanneer mijn hoofd vol chaos en ongeordende ideeën zit”, laat de wielerkampioen optekenen. Maar is daar ook wetenschappelijk bewijs voor? Wij legden deze vragen en vaststellingen voor aan sportarts Luk Buyse.

“Ik ondervind heel duidelijk dat fietsen goed is voor het mentale welzijn”, aldus ex-wielerkampioen Tom Boonen. “In groep fietsen is vanzelfsprekend heel leuk omwille van het sociale aspect. Maar ook als je alleen de baan op gaat verbetert je humeur. Vroeger, toen ik dertig uur per week ging trainen, had ik niet altijd evenveel zin om te vertrekken. Zeker in de winter. Maar eens ik op de baan was voelde ik me meteen beter. En na vier uur thuiskomen om dan een goede douche te nemen, lekker te eten en uitgeput in de zetel te ploffen is op die dagen werkelijk zalig. Zeker als je hoort dat je ploegmaats omwille van slecht weer of zo al na twee uur zijn teruggedraaid, terwijl jij wel hebt volgehouden.”

Ik ga soms ook fietsen omdat ik kopzorgen heb. Dat is dan meestal ‘s avonds, wanneer ik voel dat mijn hoofd vol chaos en ongeordende ideeën zit

Tom Boonen

“Trainen deed ik vroeger trouwens altijd ‘s morgens. En nu nog steeds. Ik sta op, neem een functioneel ontbijt en vertrek. Maar ik ga soms ook fietsen omdat ik kopzorgen heb. Dat is dan meestal ‘s avonds, wanneer ik voel dat mijn hoofd vol chaos en ongeordende ideeën zit. Of als ik een belangrijke beslissing moet nemen. Fietsen, of ook lopen, helpt me dan om de zaken op een rijtje te zetten.”

Is sport echt goed voor je gemoed, of is dat maar schijn? Wij vroegen het aan sportarts Luk Buyse.

Wie is dr. Luk Buyse?
• Huisarts en sportarts bij Medisch Huis de Statie in Lauwe.
• Als sportarts verbonden aan het Brussels Labo voor Inspanning en TopSport van de Vrije Universiteit Brussel.
• Als voorzitter van de Diabetes Liga betrokken bij Climbing for Life i.s.m. Golazo en EnergyLab. Bij die uitdaging worden jaarlijks 12 mensen met diabetes getraind om een uitzonderlijke (fiets)prestatie te leveren. Hij beklom zo al samen met hen o.a. Alpe d’Huez, de Vogezencols en Stevio met de fiets. 

“Door te bewegen activeer je stoffen als endorfines en dopamine, die een belangrijke rol spelen in ons geluksgevoel”, bevestigt Luk Buyse. “Studies hebben aangetoond dat sport hierdoor een evenwaardig medicijn is als antidepressiva om milde tot matige depressies te behandelen. We weten ook dat werknemers die hun wagen laten staan om te fietsen naar het werk hier significant gelukkiger van worden. ’s Morgens vroeg je lichaam activeren heeft namelijk een positieve invloed op je humeur, maakt dat je de hele dag op scherp staat én helpt je om stress beter het hoofd te bieden. Bovendien zijn die werknemers minder vaak afwezig wegens ziekte.”

Sporten in een omgeving met veel fijn stof maakt namelijk dat je nog meer schadelijke partikels binnenkrijgt dan anders, omdat je intensiever ademt

Dr. Luk Buyse

Babbelen tijdens inspanning

Lichaamsbeweging houdt je met andere woorden zowel mentaal als fysiek gezond. Door dieper te ademen train je bijvoorbeeld je ademhalingsspieren en vergroot je je longcapaciteit. Hierdoor zal je lichaam meer zuurstof kunnen opnemen en voel je je fitter. “Je moet daarvoor niet eens extra hard gaan. Eigenlijk is het zelfs beter dat je te allen tijde kan blijven babbelen tijdens je inspanning”, adviseert de sportarts. “Dat is niet alleen aangenamer, het is ook de beste manier om je conditie geleidelijk aan op te bouwen. Verkeer je in goede gezondheid, dan is het op zich niet schadelijk om een keer gas te geven en je hart, longen en spieren eens goed te laten werken. Maar als je bij elke training na ieder woord naar adem moet happen is dat een duidelijk signaal dat je je aan het overbelasten bent. Je loopt dan een grotere kans op blessures en riskeert gedemotiveerd te raken. Doe het liever wat rustiger aan, schakel een versnelling lager of vermijd hellingen tot je beter in vorm bent.”

Wel raadt Buyse aan om je fietsroute met zorg te kiezen om je longen te beschermen. “Tijdens fietstochtjes spreekt dat doorgaans voor zich, maar probeer om ook wanneer je naar het werk of in de stad fietst drukke banen te vermijden. Sporten in een omgeving met veel fijn stof maakt namelijk dat je nog meer schadelijke partikels binnenkrijgt dan anders, omdat je intensiever ademt. Stippel dus altijd een zo autoluw mogelijk traject uit.”

Diabetes wordt teruggedraaid

Eerlijk is eerlijk: in theorie is fietsen niet de meest efficiënte sport als je wil afvallen. “Door te lopen zal je meer vet verbranden, omdat je met elke stap die je zet je volledige lichaamsgewicht meeneemt. Zo verbruik je veel meer calorieën”, verklaart Buyse. “Maar net omdat je op de fiets niet je volledige gewicht moet meedragen is het laagdrempeliger en veel minder belastend voor wie graag enkele kilo’s wil verliezen. In de praktijk is het dus een betere oplossing.”

Overgewicht is een heel belangrijke risicofactor voor diabetes type 2. “Gooi je je levensstijl om en verlies je 5% van je gewicht door gezonder te eten en te beginnen bewegen, verminder je de kans om diabetes type 2 te ontwikkelen met maar liefst 50%. Heb je de diagnose recentelijk gekregen? Zo lang de ziekte nog niet te ver gevorderd is kan je ze zelfs terugdraaien met gezonde voeding en sport.”

Heb je al artrose? Ook dan zou ik zeker aanraden om regelmatig te fietsen, desnoods op een hometrainer om schokken te vermijden of op een e-bike

Dr. Luk Buyse

Fietsen beschermt je tegen artrose

Voetballers hebben kapotte knieën, volleyballers kapotte schouders. Niet per se omdat ze geblesseerd raken, wel omdat ze hun gewrichten overbelasten, waardoor het kraakbeen op die plaatsen wegslijt. “Die aandoening noemt artrose”, legt de sportarts uit. “Je kan ze in de hand werken door te intensief te sporten. Maar ook door te weinig te bewegen. Want in dat geval worden de spieren die rond je gewrichten zitten zwakker en gaat hun coördinatie achteruit, waardoor ze niet langer de nodige ondersteuning bieden en er alsnog slijtage optreedt. Zeker als er sprake is van overgewicht.” De gulden middenweg zoeken is dus de boodschap. Fietsen, bijvoorbeeld. “Fietsen is erg weinig belastend voor de gewrichten, maar laat je spieren wel goed werken. Zeker als je aanleg hebt om al op jongere leeftijd artrose te ontwikkelen is het dus de ideale sport. Heb je al artrose? Ook dan zou ik zeker aanraden om regelmatig te fietsen, desnoods op een hometrainer om schokken te vermijden, of op een e-bike. Op die manier vermindert je gewrichtspijn en kan je zelfs verdere ontwikkeling van artrose afremmen.”

Kanker krijgt minder kans

“Daarnaast is het bewezen dat lichaamsbeweging een gunstig effect heeft op de preventie van verschillende soorten kankers”, vervolgt de sportarts. “Enerzijds omdat je ervan afvalt, anderzijds omdat lichaamsbeweging de productie van bepaalde hormonen gaat onderdrukken die als groeifactoren een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van tumoren. Dat gaat onder andere op voor borstkanker en darmkanker. Ook bij mensen die in behandeling zijn na kanker zien wij een sneller herstel onder invloed van lichaamsbeweging. Zij ondervinden er zowel fysiek als mentaal voordelen van. Bovendien daalt de kans op herval.”

Onderzoek toont aan dat fietsers met een e-bike een even grote fysieke inspanning leveren als wie rondrijdt met een gewone fiets, omdat zij er vaker mee op pad gaan en grotere afstanden afleggen

Iedereen kan het

“Het is duidelijk dat een actieve levensstijl ontzettend belangrijk voor je gezondheid. Zoek daarom een sport die je graag doet, zodat je die kan volhouden. Fietsen is een aanrader omdat iederéén de sport kan beoefenen. Met een goede stadsfiets, een sportfiets, een driewieler, een tandem, al dan niet met elektrische ondersteuning. De elektrische fiets is voor mij veruit het beste medicijn van de laatste twintig jaar. Zo veel mensen die anders in hun zetel zouden blijven zitten omdat ze al wat ouder of minder goed te been zijn kunnen nu toch tochten maken van tientallen kilometers! Of ze gaan naar de bakker met de fiets, naar hun familie, naar hun werk… die vele kleintjes maken eveneens een groot.”

Ook als je jong en gezond bent is het trouwens absoluut geen schande om je een e-bike aan te schaffen. Onderzoek toont aan dat fietsers met een e-bike een even grote fysieke inspanning leveren als wie rondrijdt met een gewone fiets, omdat zij er vaker mee op pad gaan en grotere afstanden afleggen. “Je kiest trouwens zelf op welke instelling je zo’n elektrische fiets zet. Op vlakke stukken kan je dat tot het minimum beperken, zodat je vooral op bruggen en heuvels een extra duwtje in de rug krijgt.”

Fietsen is coronaproof

“Hoewel alle vormen van lichaamsbeweging gezond zijn, is het in deze coronatijden beter om buiten te sporten dan van binnen”, voegt Buyse er nog aan toe. “Aerosoldeeltjes verspreiden zich minder in de openlucht, waardoor de kans op besmetting veel kleiner is. Des te meer reden om je fiets van stal te halen dus. Zeker als je alleen de baan op gaat loop je geen enkel risico, of er moet al iemand recht in je aangezicht hoesten aan de rode lichten. Ga je met vrienden fietsen? Blijf dan ofwel naast elkaar, ofwel twee tot drie meter achter elkaar. Zo kom je zeker niet in elkaars zweet-, hoest- of ademdruppels terecht.”

Ga de uitdaging zelf aan! Maak een foto van je favoriete fietsroute en stuur hem door via het ‘Ronde van HLN’-platform.

Met de HLN Zomer Challenges maken we van België deze zomer het beste vakantieland ter wereld. De grootste namen en experts dagen je uit, jij kiest zelf aan hoeveel en welke challenges je deelneemt. Wij bundelen alle artikels, uitdagingen en foto’s van de ‘Ronde van HLN’ in dit dossier.

Lees ook:

“Zelfs met helm moet je opletten, ik heb ooit een schedelbreuk opgelopen terwijl ik er een droeg”: Boonen geeft tips om valpartijen en blessures te voorkomen (+)

Heb je een gps nodig om leuke routes te verkennen? Tom Boonen tipt zijn favoriete wegen (+)

“Veel beginnende fietsers zetten hun banden te hard”: Tom Boonen legt uit hoe je je fiets voorbereidt op een tocht (+)

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Lees meer