12

Bruce Springsteen: "Oprechtheid is een spiegelpaleis"

"Ik heb geen gevoel meer in mijn rechterhand, vertelde Clarence me aan de telefoon. Een week later lag hij in ziekenhuis, had hij een beroerte gekregen. En nog een week later was hij dood." Bruce Springsteen verloor met Clarence "The Big Man" Clemons meer dan gewoon een lid van de E Street Band vertelt hij in dit tweede deel. Plus: hoe oprecht kan een multimiljonair zingen over minder gefortuneerden?

"We waren bijna klaar met de opnames van Wrecking Ball", vertelt Springsteen. "Alleen Clarence moest zijn magic nog komen doen in de studio. Hij was aan het werken in de studio met Lady Gaga toen ik hem belde om de afspraken te maken."

"Als je klaar bent in LA, vlieg dan naar hier, zei ik. 'Bruce, ik heb een probleem', antwoordde hij. 'Ik heb geen gevoel meer in mijn rechterhand. Ik maak me zorgen. Als je het niet erg vindt dan wil ik eerst even naar huis, naar Florida, om het te laten onderzoeken.'"

"Het was de eerste keer dat ik Clarence ooit heb weten afzeggen voor een opnamesessie. 'Maak je geen zorgen, we doen het wel later', zei ik hem. Een week later werd ik gebeld met de boodschap dat Clarence een beroerte had gekregen en in het ziekenhuis lag. Ik ben meteen naar Florida gevlogen, heb de volgende dagen samen met zijn familie aan zijn ziekbed gezeten."

"O Man, het spijt me zo"
"Er zijn nogal wat verhalen over hoe The Big Man herstellende was, hoe het beter ging voor het weer slechter werd. Dat klopt niet echt. Clarence is nooit meer echt bij bewustzijn geweest. De eerste dagen kneep hij nog lichtjes in mijn hand als ik naast hem zat en hij mijn stem hoorde. Maar ook dat hield op, en het ging alleen maar slechter met hem."

"Na de begrafenis ben ik terug de studio ingekropen om de plaat af te maken. 'O man het spijt me zo', zei Ron Aniello (de producer, nvdr). 'Ik wist niet wat aanvangen toen ik het hoorde, en ben dan maar thuis in Los Angeles wat gaan sleutelen met live-opnames van Clarence.' En zo, door een stukje technologische magie, is hij toch nog te horen op de plaat."

"En al heel snel beginnen al die mensen te vragen hoe je dat gaat oplossen, hoe je een onvervangbaar iemand gaat vervangen. En het antwoord is dat we niet de eerste en niet de laatste band zijn die met zoiets wordt geconfronteerd. Alleen, Clarence en ik, we zaten niet gewoon samen in een band, we waren echt een duo, een team dat ook bestond buiten de structuur van de E Street Band. Veertig jaar lang he."

"Ach ja, ik heb ook niet het antwoord op alles he. Moge het duidelijk maken dat de droomwereld die popmuziek is niet immuun is voor de dingen des leven waar we allemaal vroeg of laat mee te maken krijgen. That's the way it is. Ik probeer de zin en onzin van die dingen ook maar uit te vogelen zoals ieder van die duizenden die straks voor het podium staan."

Lid van de 1 procent
Hier is nog zo'n vraag die onbeantwoord blijft: hoe het misschien net iets te hypocriet is voor Springsteen, lid van de één procent, om over het lot van de 99 procent te schrijven. Het is een gegeven dat zowel The Boss zelf, maar ook de meeste van zijn fans (lees: inclusief de meeste muziekjournalisten) wel heel makkelijk langs de kant schuiven.

De feiten: vier landgoederen (in Colts Neck in New Jersey en in het exclusieve Wellington bij West Palm Beach, maar ook een ranch in de buurt van LA en een estate in Rumson, New Jersey). Een zoon (Evan) die naar Boston College gaat, een elitaire jezuïetenschool, die dankzij gulle papa's zoals Bruce Springsteen, kan prat gaan op 1,5 miljard dollar aan donaties en een werkingsbudget heeft van bijna 700 miljoen dollar per jaar. Zus Jessica gaat naar Duke University , de alma mater van ondermeer Richard Nixon en Elizabeth Dole. Ze is een vermaard amazone, hoort bij de beste jonge Amerikaanse dames in de ruitersport blijkbaar. Chapeau daarvoor, doch in de VS is het niet meteen een sport voor de doorsnee werkman.

Spiegeltje, spiegeltje
Het is maar: we hebben het hier over iemand die ooit zei "To be lasting, you have to look at your audience and see yourself, and they have to look at you and see themselves." Misschien is dat wel zo ondertussen, want de slachtoffers van de recessie die The Boss als vanouds geweldig neerschildert in de songs op Wrecking Ball, kunnen al lang het geld niet meer opbrengen om hun idool te zien, met gemiddelde ticketprijzen rond de 100 dollar (zonder boekingskosten).

De leadsingle van Wrecking Ball, 'We take care of our own', klinkt zo wel ineens heel cynisch. Niet?

"Ik ben de eerste om toe te geven dat ik, euh, op mijn manier bepaalde voordelen die het popsterrendom meebrengen graag heb. Ik ben daar een kind van mijn generatie, ik ga dat niet ontkennen. Ik ben ook niet de zeiker die altijd zal afkomen met het excuus dat we het thuis niet echt breed hadden, want zelfs vandaag de dag bestaat er veel, veel erger. Je zal maar in Afrika worden geboren. Anderzijds denk ik dat we in een post-authentieke wereld leven vandaag de dag. There is no right way, no pure way of doing it. There is just doing it. Oprechtheid is een beetje als een spiegelpaleis. It's all just what you are bringing when the lights go down, its your teachers, your influences, your personal history. Als puntje bij paaltje komt is het de nog altijd de kracht die uitgaat van je muziek en het doel dat je ermee wil bereiken waar het op aankomt."

En dat doel is?

"In dit geval: een pertinente vraag stellen. Wat er de jongste dertig jaar misgegaan is in onze samenleving. Do we take care of our own? Wat is er gebeurd met dat ongeschreven sociaal contract? Hoe komt dat de kloof tussen rijk en arm weer groter wordt? Het is niet nieuw voor mij. Ik doe dat al heel lang, die vragen stellen. Maar momenteel ben ik blijkbaar niet de enige en ik vermoed dat er daarom ineens zoveel aandacht aan besteed wordt."

Shit op je bord
Springsteen, lichtjes geagiteerd, gaat verder: "Van 'Darkness on the Edge of Town' tot 'The Ghost of Tom Joad' tot vandaag. Het heeft altijd in mijn songs gezeten. Sinds er in de VS een recessie uitbrak in de jaren van president Carter ben ik daar bewust mee bezig. Mijn schoonbroer verloor zijn job in de bouw en moest aan de slag als klusjesman in een school. Het veranderde zijn leven. En dat soort dingen komen altijd terug en het zijn altijd dezelfde mensen die die shit op hun bord krijgen."

En hopla, net zoals met Born in the U.S.A., zijn er weer een hoop mensen die in 'We take care of our own' de verkeerde boodschap zien. Ook nu weer zijn er politici die het lied in hun campagne misbruiken, die al dan niet bewust de boodschap negeren.

"Ik had al tijdens de opnames zo'n gevoel. 'Ze gaan het weer te letterlijk nemen' dacht ik nog. Maar fuck it. Uiteindelijk probeer je gewoon het beste te doen. Ik weiger me ook te laten blackmailen door die politieke polarizatie die mijn land nu al een poosje teistert. Het is allemaal zo extreem geworden. Mensen dwingen je in een rol van ofwel patriot ofwel apologist. Daartussen is blijkbaar niks meer. Genuanceerde politieke dialoog bestaat niet meer. Daar kan en wil ik me niet bij neerleggen."

"Het grootste deel van mijn leven heb ik gezien hoe ongelijkheid is toegenomen. Het heeft nu het nieuws gehaald sinds de Occupy-beweging, maar het is iets dat al lang aan het broeien is. Ik ben daar als kind mee geconfronteerd. Ik heb gezien wat er gebeurt wanneer de broodwinnaar zijn job verliest en geen andere kan vinden. Wanneer de vrouw in dat huishouden ineens de voornaamste kostwinnaar wordt. Ik heb dat drama meegemaakt. En het vindt nu opnieuw plaats in onze wereld. Kerels die buiten werken, in de bouw werken, in fabrieken. Hun jobs zijn van de ene op de andere dag in rook opgegaan. En die jongens, door wie ze zijn, door hun gebrek aan scholing ook, zijn niet geschikt om snel te switchen naar de dienstensector. Het veroorzaakt veel meer dan zuiver financiële issues. Het doet kerels worstelen met hun mannelijkheid, het doet hen hun rol in vraag stellen, ze gaan twijfelen aan hun eigenwaarde. En sommigen gaan gekke dingen doen. Uit frustratie."

Denk je dat inlevingsvermogen, compassie, je nood om die onrechtvaardigheid aan de kaak te stellen iets genetisch is? Of is het gewoon cynisme? Want 'Wrecking Ball' straalt misschien wel veel ongenoegen uit met de huidige gang van zaken, maar ik kan het niet helpen, de plaat geeft geen antwoorden. Ze laat me een beetje zitten met een gevoel van onmacht: er is geen kloten aan te doen, this is the way of the world.

"Ja, jong, en het wordt er niet beter op met de leeftijd (lacht). Maar, in alle eerlijkheid, ik geloof dat het eerder naar dat genetische gaat. Misschien worden we daar niet mee geboren, maar wat ik heb meegemaakt als kind draag ik mee in mijn ziel. Je kan nieuwe visies en overtuigingen in je leven halen, maar ik geloof dat je je verleden altijd meedraagt. De kleine Springsteen, de tiener Springsteen, de adolescent Springsteen: het zit opgesloten hier (wijst naar hoofd) en het heeft die vervelende neiging om tegen alles wat erbij komt te zeggen: 'hey, remember us?'."

Maar het is allemaal toch redelijk hopeloos, niet?

"Om eerlijk te zijn: als er geen verandering komt, dan zie ik niet hoe dit land (de VS, nvdr) niet uit elkaar zal vallen. Kijk, ik snap dingen zoals de effecten van globalization wel. Maar ik geloof dat, aan het eind van de rit, je geen samenleving kan hebben en verder kan timmeren aan de beschaving zonder enige vorm van economische rechtvaardigheid. En die is momenteel zoek. Anderzijds ben ik er ook van overtuigd dat het beter kan en gaat worden. Het is wel degelijk oplosbaar, al was het maar omdat we ooit verdomd dicht in de buurt zijn gekomen."

12
12
 
"Er zijn nogal wat verhalen over hoe The Big Man herstellende was, hoe het beter ging voor het weer slechter werd. Dat klopt niet echt. Clarence is nooit meer echt bij bewustzijn geweest. De eerste dagen kneep hij nog lichtjes in mijn hand als ik naast hem zat en hij mijn stem hoorde. Maar ook dat hield op, en het ging alleen maar slechter met hem. Na de begrafenis ebn ik terug de studio ingekropen om de plaat af te maken. 'O man het spijt me zo', zei Ron Aniello (de producer, nvdr). 'Ik wist niet wat aanvangen toen ik het hoorde, en ben dan maar thuis in Los Angeles wat gaan sleutelen met live-opnames van Clarence.' En zo, door een stukje technologische magie, is hij toch nog te horen op de plaat."
Bruce Springsteen
12
12

Poll

Mijn favoriete album van Bruce Springsteen is:

  • Greetings from Asbury Park 1%
  • The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle 1%
  • Born to Run 10%
  • Darkness on the Edge of Town 5%
  • The River 21%
  • Nebraska 5%
  • Born in the U.S.A. 39%
  • Tunnel of Love 2%
  • Human Touch 2%
  • Lucky Town 1%
  • The Ghost of Tom Joad 1%
  • The Rising 4%
  • Devils & Dust 1%
  • We Shall Overcome: Seeger Sessions 1%
  • Magic 1%
  • Working on a Dream 1%
  • Wrecking Ball 1%
  • Live/1975¿85 4%
  • The Promise 1%
  • Live in New York City -2%
7.529 stemmen
12
12
12
12
12
 
"Het grootste deel van mijn leven heb ik gezien hoe ongelijkheid is toegenomen. Het heeft nu het nieuws gehaald sinds de Occupy-beweging, maar het is iets dat al lang aan het broeien is. Ik ben daar als kind mee geconfronteerd. Ik heb gezien wat er gebeurt wanneer de broodwinnaar zijn job verliest en geen andere kan vinden. Wanneer de vrouw in dat huishouden ineens de voornaamste kostwinnaar wordt. Ik heb dat drama meegemaakt. En het vindt nu opnieuw plaats in onze wereld. Kerels die buiten werken, in de bouw werken, in fabrieken. Hun jobs zijn van de ene op de andere dag in rook opgegaan. En die jongens, door wie ze zijn, door hun gebrek aan scholing ook, zijn niet geschikt om snel te switchen naar de dienstensector. Het veroorzaakt veel meer dan zuiver financiële issues. Het doet kerels worstelen met hun mannelijkheid, het doet hen hun rol in vraag stellen, ze gaan twijfelen aan hun eigenwaarde. En sommigen gaan gekke dingen doen. Uit frustratie."
Bruce Springsteen
12
12

WIL JE THE BOSS ZIEN? MAAR GEEN KAARTEN VASTGEKREGEN? HLN.BE HEEFT NOG 20 COMBITICKETS VOOR PINKPOP! KLIK HIER

PLUS: Te jong om Springsteen echt te kennen? Of gewoon een reminder van zijn geweldig repertoire: Luister hier naar onze selectie van wat volgens ons zijn 40 beste songs zijn.

Lees meer