Illustratiefoto.
anp Illustratiefoto.

Verscheidene katholieke ziekenhuizen remmen euthanasie af: “Verplicht palliatief proces is onwettig”

Verschillende katholieke ziekenhuizen proberen de uitvoering van euthanasie af te remmen. Hun patiënten moeten eerst verplicht een palliatieve procedure doorlopen. Dat schrijft De Morgen. Met die verplichting overtreden ziekenhuizen volgens deskundigen de wet op de patiëntenrechten.

Dat palliatieve zorgproces kan behoorlijk lang duren, waardoor het soms gebeurt dat een patiënt een natuurlijke dood sterft voor hij euthanasie kon krijgen.

Volgens experten is het verplicht maken van een palliatief proces bij iemand die euthanasie vraagt onwettig. "Het aanbieden van een palliatieve zorg getuigt uiteraard van een goede medische praktijk en een goede zorg en moeten we zeker toejuichen", zegt professor Luc Deliens, voorzitter van de multidisciplinaire onderzoeksgroep Zorg rond het Levenseinde van de VUB en de UGent. "Maar een palliatief proces verplicht maken, is in strijd met de wet op de patiëntenrechten. Die wet zegt namelijk dat een patiënt het recht heeft om een behandeling te weigeren.”

Volgens de ziekenhuizen zelf is er niets aan de hand. Sommige zetten open en bloot op hun website dat bij hen de zogenaamde palliatieve filter wordt toegepast. Het gaat concreet om Gasthuiszusters Antwerpen, AZ Nikolaas in Sint-Niklaas en AZ Sint-Lucas in Gent. De palliatieve filter houdt in dat euthanasievragen "gefilterd" worden, vanuit de redenering dat een groot deel daarvan geen echte vragen om levensbeëindiging zijn, maar eerder vragen om hulp om het levenseinde draaglijk te maken.

Rutten: “Euthanasie vragen is een recht”

Open Vld-voorzitster Gwendolyn Rutten reageerde via Twitter op de berichtgeving. “De verplichte palliatieve filter is niet menselijk en holt de wet uit. Euthanasie vragen is een recht. Het kan niet dat machtige katholieke ziekenhuizen dit recht uithollen, mensen ontmoedigen of tegenwerken. Een burgerwet staat boven de bisschoppenwil.”

Open Vld-parlementslid Jean-Jacques De Gucht reageert scherp op de houding van de katholieke ziekenhuizen. “Katholieke zorginstellingen staan niet boven de wet”, zegt hij in een reactie. “Het is al langer geweten dat katholieke zorginstellingen ‘creatief’ omspringen met de euthanasiewet. Het is hoog tijd om hen tot de orde te roepen”, aldus De Gucht. De Open Vld’er wil naar eigen zeggen gerust het debat over de tekortkomingen van de euthanasiewet aangaan. “Maar mensen die om euthanasie vragen en voldoen aan de voorwaarden, moeten euthanasie kunnen krijgen. Zo simpel is dat. Katholieke zorginstellingen mogen mensen dat recht niet ontnemen”, aldus De Gucht. 

“Misbruik van nuances in euthanasiewet”

“Het is uiterst betreurenswaardig dat een ziekenhuis de nuances van de euthanasiewet misbruikt om niet in te gaan op het recht van de vrije en geïnformeerde toestemming, én het weloverwogen verzoek van de patiënt te negeren”, zegt Paul Callewaert, algemeen secretaris van de Socialistische Mutualiteiten. “De wetgeving is nochtans duidelijk. Waarom blijven sommige ziekenhuizen die dan dwarsbomen? Een levenseindebeslissing is niet alleen voor de patiënt, maar ook voor zijn naasten een heel ingrijpende ervaring, het laatste toevluchtsoord.”

Het is niet aan instellingen waar patiënten verblijven om de vraag naar euthanasie te verbieden of te dwarsbomen. Dat moet verduidelijkt worden in de wet

Paul Callewaert, Socialistische Mutualiteiten

Callewaert ondersteunt het recht op palliatieve zorg. “Het is belangrijk dat wie om euthanasie vraagt ingelicht wordt over alle therapeutische mogelijkheden, inclusief palliatieve zorg. Dat staat zo in de wet en dat is een goeie zaak. Maar de wet bepaalt dat de arts hierover moet spreken met zijn patiënt, niet dat het ziekenhuis dit mag aanwenden om een euthanasieverzoek eindeloos op de lange baan te schuiven.”

Het ziekenfonds zegt alles in het werk te stellen om de rechten van de patiënt, en de euthanasiewet in het bijzonder, overal te vrijwaren. “Instellingen zoals ziekenhuizen hebben geen beslissingsrecht bij de vraag naar euthanasie. Het is niet aan instellingen waar patiënten verblijven om de vraag naar euthanasie te verbieden of te dwarsbomen. Dat moet verduidelijkt worden in de wet.”

Wil van patiënt

De Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen (FPZV) betreurt dat een palliatief zorgtraject geframed wordt als een vertraging van de euthanasievraag. “Je zal hard moeten zoeken naar palliatieve zorgteams die palliatieve zorg gebruiken om de euthanasievraag kort te sluiten”, zegt FPZV-voorzitter Gert Huysmans. “De realiteit van vandaag is net het omgekeerde: het zijn palliatieve teams die de euthanasie-uitvoering mogelijk maken en ondersteunen. Zij zorgen ervoor dat artsen en verpleegkundigen de vraag serieus nemen en ermee aan de slag gaan.”

De voorzitter benadrukt dat het palliatieve zorgtraject altijd moet afgetoetst worden aan de wil van de patiënt, maar dat de wet ook stelt dat bekeken moet worden of er een redelijk alternatief is voor het lijden van de patiënt. Zo stellen sommige patiënten de euthanasievraag uit wanhoop, omdat er bijvoorbeeld te weinig aan goede pijnstilling gedaan is. In dat geval getuigt het net van goede zorg om de patiënt te informeren naar alle vormen van pijnbestrijding. “Het zou zonde zijn als de euthanasievraag door de patiënt gesteld zou worden, enkel omwille van slechte zorg”, aldus Huysmans.

24 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Diane Bernaerts

    Waarom zijn katholieken toch zo gekant tegen het recht op zelfbeschikking? Als zij vinden dat enkel "god" het leven kan of mag beëindigen: ok, dat ze dan zelf geen euthanasie plegen, maar dat ze zich niet bemoeien met de keuze van anderen!

  • Claudia Rosseel

    Men kan niemand verplichten om rond hun levenseinde in gesprek te gaan met spirituele zorgverleners. Dat dit kan indien gewenst, is een mooie zaak. Maar er zijn mensen die daaraan geen boodschap hebben, iets wat hun recht is en gerespecteerd mag worden.

Lees meer