3 Deelnemers aan de klimaattop bereikten een onverhoopt maar eerder mager akkoord.
AFP Deelnemers aan de klimaattop bereikten een onverhoopt maar eerder mager akkoord.

"Gevaarlijk zwak" akkoord bereikt op VN-klimaatconferentie

De VN-klimaatconferentie in Lima is het uiteindelijk dan toch eens geworden over de eerste contouren voor een wereldwijd klimaatverdrag. De conferentie zou vrijdag al eindigen, maar werd verlengd. Om de onderhandelingen vlot te trekken, werd tijd uitgetrokken om in onderling overleg tussen landen te praten over een oplossing. Dat heeft nu dus geleid tot een akkoord in grote lijnen, al wordt het door critici meteen als onvoldoende weggezet.

De 195 landen gingen in de nacht van zaterdag op zondag in Lima akkoord met een aangepast compromisvoorstel, waarin echter slechts zeer vage criteria opgenomen zijn voor de nationale doelstellingen voor CO2-reductie. Milieuorganisaties spreken alvast van een "gevaarlijk zwakke tekst". Het ruwe ontwerp voor een wereldwijd klimaatverdrag is bij het besluit gevoegd. Het 37 pagina's tellende document bevat evenwel meer vragen dan antwoorden, aangezien talrijke opties open blijven. Over de details zal begin december 2015 onderhandeld worden tijdens de VN-klimaatconferentie in Parijs.

Het uiteindelijke doel is om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal twee graden. Daarvoor zouden de emissies wereldwijd met 40 tot 70 procent moeten teruggedrongen worden tegen 2050, en tot nagenoeg nul herleid moeten worden tegen het einde van de eeuw.

Milieuorganisaties spreken alvast van een gevaarlijk zwakke tekst

3 Een steenkoolcentrale in China: de patstelling tussen de geïndustrialiseerde wereld en groeilanden kon ook in Lima nog niet worden doorbroken.
AP Een steenkoolcentrale in China: de patstelling tussen de geïndustrialiseerde wereld en groeilanden kon ook in Lima nog niet worden doorbroken.

Compromis

Na urenlange bilaterale onderhandelingen had de voorzitter van de conferentie, de Peruaanse minister van Leefmilieu Manuel Pulgar-Vidal, vanochtend vroeg een nieuw voorstel op tafel gelegd, waarmee het conflict tussen de geïndustrialiseerde en de ontwikkelingslanden overwonnen moet worden. Daarmee kon een complete patstelling worden vermeden.

Zo werd in het voorstel het punt "verliezen en schade door de klimaatveranderingen" opgenomen, iets waar de ontwikkelingslanden op aangedrongen hadden. Het gaat daarbij om steun voor mensen die in nood komen omdat het waterpeil stijgt of om hulp bij mislukte oogsten.

3 Peruviaans minister van Leefmilieu Manuel Pulgar-Vidal.
REUTERS Peruviaans minister van Leefmilieu Manuel Pulgar-Vidal.

China en VS in de loopgraven

China vond dat een voorstel voor een nieuw klimaatverdrag te veel drukte op de armere landen en riep op het te verwerpen. De Amerikaanse delegatie drong aan op ondertekening. "We hebben geen tijd voor nieuwe langdurige onderhandelingen", zei een Amerikaanse afgezant. 

Veel ontwikkelingslanden vinden dat de rijke landen harder moeten beloven dat ze geld bijeen brengen waarmee de schade gecompenseeerd kan worden die ontstaat door stormen, overstromingen of de stijgende zeespiegel. 

Vorige maand sloten de Verenigde Staten en China nog een akkoord over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. In Lima is een nieuw akkoord in de steigers gezet, zodat volgend jaar tijdens een top in Parijs het nieuwe verdrag kan worden getekend. Er is stevig onderhandeld over de tekst die de 'nationale bijdragen' van elk land omschrijft.

Die verbintenissen moeten de uitstoot van broeikasgassen op mondiaal niveau terugdringen, om de klimaatopwarming te begrenzen tot twee graden. De EU wil tegen 2030 minstens 40 procent minder CO2 uitstoten in vergelijking met 1990. Industriële grootmacht China wil pas vanaf 2030 zijn uitstoot reduceren. 

Van oudsher waren de westerse landen de grote vervuilers, maar nu zijn het de opkomende economieën die tegelijk het meeste broeikasgas uitstoten en meer welvaart creëren voor hun eigen bevolking. 

Talloze opties

Het secretariaat van de klimaatonderhandelingen moet nu tegen 1 november volgend jaar een document uitwerken met de inspanning van alle landen. Het document waarover vandaag een akkoord bereikt werd, bevat talloze opties waarmee diplomaten nu aan de slag moeten om een consensus uit de brand te slepen.

Voorafgaand zouden de 195 landen de komende maanden hun plannen moeten voorstellen. Ook wordt in februari verzamelen geblazen in Genève om de discussie over het toekomstig akkoord van Parijs voort te zetten. Later volgen nog tussentijdse onderhandelingen in Bonn en Le Bourget (Parijs).

Lees meer