photonews

Doorbraak: Vlaamse onderzoekers zetten grote stap naar medicijn tegen astma

“Sleutel voor doorbraak zat in het slijm”

Zowat één miljoen astmapatiënten in ons land kunnen zich tot nu toe enkel behelpen met lapmiddeltjes. Onverhoopt hebben Vlaamse wetenschappers een grote stap gezet naar een medicijn. “We hadden gehoopt iets te kunnen doen tegen de symptomen. Maar in muismodellen bleek ons middel de overmatige ontsteking en slijmophoping in de longen tegen te gaan.”

Astma is een blijvende longziekte. Zodra astma-patiënten stoffen inademen waarvoor ze gevoelig zijn, raakt het slijmvlies van de long ontstoken en gezwollen. Vaak gaat dat gepaard met aanmaak van te veel en te plakkerig slijm. Dat doet de luchtwegen dichtslibben en vernauwen, zodat ademen moeilijk wordt.

Prof. Bart Lambrecht ziet als longarts in het UZ Gent dagelijks hoe zijn patiënten het lastig hebben bij een astma-aanval. Daarnaast bleef hij als wetenschapper aan de UGent zoeken naar een betere behandeling. Lambrecht vermoedde dat de sleutel voor een doorbaak kon gevonden worden in het plakkerige slijm van astma-patiënten. “Elke arts leert in zijn opleiding dat er in het slijmvlies van astmapatiënten kristallen zitten. Dat weten we al tweehonderd jaar. Ze worden ook gespot bij andere chronische ontstekingsziekten in de luchtwegen. Pas in de 20ste eeuw werd duidelijk dat deze kristallen opgebouwd zijn uit eiwitten die we meestal zien in cellen die ontstekingen op gang brengen.”

Zoals bij jicht

Maar het bleef een mysterie wat de kristallen precies deden in het plakkerige slijm van astma-lijders. “Niemand had er ooit echt onderzoek naar gedaan”, vertelt Lambrecht. “Op een bepaald moment legden we het verband met jicht. Dat ontstaat wanneer kristallen zich vastzetten op gewrichtsweefsels en er een ontsteking veroorzaken. We bedachten dat kristallen ook bij astma wel eens een kwalijke rol konden spelen.”

Lambrecht zocht samenwerking met prof. Savvas Savvides van het VIB-UGent, een echte specialist in het ontrafelen van kristalstructuren. “De kristallen zijn maar een paar duizendsten van een millimeter groot. We hebben ze naar een deeltjesversneller gestuurd. Zo kregen we de nodige data om een mooie 3D-structuur van de kristallen te maken. We zagen dat de bewuste eiwitten in opgeloste vorm onschadelijk waren. Eens in kristalvorm, lokken die eiwitten karakteristieken van astma uit, zoals de aanmaak van een dikke en plakkerige slijmlaag in de luchtwegen. In een goed functionerend lichaam vormen eiwitten vrijwel nooit kristallen.”

Met antistoffen van lama’s

Op dat moment werd ArgenX er bijgehaald, het Gentse biotechbedrijf dat medicijnen ontwikkelt op basis van antistoffen van lama’s. Lambrecht: “De grote uitdaging was: kunnen we de kristallen verhinderen dat ze hun ziekmakende werk doen. We ontwikkelden samen antilichamen die specifiek reageren tegen de kristallen. De resultaten waren verbluffend. In enkele minuten loste het antilichaam alle kristallen op in een petrischaal in het labo. In het verzamelde slijm van astmalijders (ook in het labo) waren de kristallen binnen enkele uren opgelost. Inmiddels is ook aangetoond dat de antistof muizen kan verlossen van overmatige ontsteking en slijmophopingen in hun longen. Er zijn nog veel meer tests nodig, maar dit zou wel eens een grote stap kunnen zijn in de behandeling van astma.”

Voor er een geneesmiddel bij de apotheek ligt, zijn we echter al snel enkele jaren verder. Het klinisch onderzoek start pas volgend jaar.

7 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Medo Idrissi

    Ik ben een astma patient sinds mijn twee jaar oud,ik ben nu 39 jaar,mijn longen zijn erg moe,ik neem pillekjes eleke dag,puffen heel de tijd.ik ben echt beu Aub,help mij ik heb geen een normaal leven als alle gezond mensen Hartelijk bedankt voor alle profisseurs en dokters. Ahmed.

  • monique bolen

    Hopelijk komt het snel op de markt, heb een familielid die bijna dag en nacht aan de zuurstof hangt omdat zijn longen door de astma wat hij als kind al had bijna zo goed als kapot zijn. Laat ons hopen dat alle zwaar of lichte wie of wat ook astma heeft kan geholpen worden

Lees meer