2
AFP

Eerste moderne Brit had donkere huidskleur en blauwe ogen

Verrassende resultaten van baanbrekend DNA-onderzoek op het skelet van de zogenaamde 'Cheddar Man'. Hij maakt deel uit van de eerste moderne Britten, die zo'n 10.000 jaar geleden leefden. Er werd altijd gedacht dat hij blank was, maar nu blijkt dat zijn huidskleur een pak donkerder was. Verder had hij blauwe ogen en donkere krullen.

De Cheddar Man werd in 1903 opgegraven in de Gough-grot in het graafschap Somerset. Het is het oudste volledige skelet van Groot-Brittannië. De periode waarin hij leefde, was het einde van de laatste IJstijd. Interessant, want dat was net nadat de eerste bewoners van het Europese vasteland naar het Britse eiland waren getrokken om zich daar te vestigen. Sindsdien bleef het permanent bewoond. De Britten van vandaag stammen van deze bevolking af.

Er werd van uitgegaan dat de Cheddar Man blank was met blond haar, maar dat blijkt dus helemaal niet uit zijn DNA. De man zou blauwe ogen gehad hebben, donker krullend haar, en een heel donkere tot zwarte gelaatskleur. Niet ongewoon in West-Europa in die tijd. De Nederlandse 'paleokunstenaars' Alfons en Adrie Kennis gingen met het genetische materiaal van Cheddar Man aan de slag om er een indrukwekkende, levensechte reconstructie van te maken.

De genen voor een lichtere huidskleur bij Europese volkeren deden dus pas veel later dan gedacht massaal hun intrede. Wetenschappers vermoeden dat Europese bewoners na verloop van tijd een lichtere huidskleur kregen, omdat ze dan meer zonlicht konden absorberen, belangrijk voor de aanmaak van vitamine D. Daarvan liepen ze vermoedelijk een tekort op omdat ze meer granen en minder vis waren gaan eten. De evolutie zou dat dus opgelost hebben met een blankere huid. Maar wel veel later dan we vroeger vermoedden. 

2 In de Gough's Cave werd in 1903 het 10.000 jaar oude skelet van de 'Cheddar Man' gevonden.
In de Gough's Cave werd in 1903 het 10.000 jaar oude skelet van de 'Cheddar Man' gevonden.

Huidskleur blijkt dus niet per se de geografische afkomst te verraden, zoals we vandaag denken. Het toont ook aan, volgens archeoloog Tom Booth van het Natural History Museum, dat hoe we rassen tegenwoordig indelen, "een recente constructie is die we totaal niet kunnen toepassen op het verleden". Yoan Diekmann van het University College London beaamt dat en stelt dat de link tussen Brits zijn en blank zijn "geen onveranderlijke waarheid" is en "altijd al veranderde en zal blijven veranderen". In Groot-Brittannië kwam de blanke teint zo'n 6.000 jaar geleden binnen via een migratiegolf uit het Midden-Oosten.

Het onderzochte DNA kon geanalyseerd worden aan de hand van een paar milligram botpoeder, bekomen door een gaatje van 2mm diameter te boren in de schedel bij het oor van Cheddar Man. Daaruit kon een volledig genoom afgeleid worden. Het resultaat wijst op man afkomstig uit het Midden-Oosten. Mogelijk hadden zijn voorouders Afrika verlaten om zich via het Midden-Oosten later westwaarts in Europa te settelen. Ten slotte zouden ze de landbrug Doggerland, die Groot-Brittannië op dat moment met Europa verbond, overgestoken zijn. De huidige Europeanen zouden voor tien procent afstammen van deze oude bevolkingsgroep van mesolithische jagers.

De migratiegolven hadden heel waarschijnlijk niet allemaal dezelfde voorouders op het Europese vasteland. De onderzoekers sluiten ook uit dat de kannibalen die 5.000 jaar eerder in Gough's Cave woonden dezelfde afkomst hebben. Het is niet duidelijk hoe Cheddar Man in de grot terechtkwam. Het zou kunnen dat zijn stamgenoten hem erin legden. Mogelijk werd hij overigens met geweld om het leven gebracht. 

12 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Eveline Van den Hout

    Over logica gesproken : 1 voorouderlijk gevonden overblijfsel van een Brit gevonden met bruine huid en blauwe ogen. Dus zijn alle voorouderlijke Britten bruin van huid met blauwe ogen. Of hoe men vertrekt van 1 gegeven om te generaliseren (totaal onwetenschappelijk en verkeerd).

  • Anne Marie De Keersmaecker

    had hem graag willen tegenkomen, speciaal

Lees meer